Brown verwikkeld in Lockerbie-affaire

De Britse premier ligt onder vuur vanwege zijn rol bij de vrijlating van de Lockerbie-dader. De Schotten schuiven hem graag die bal toe.

De Britse premier Gordon Brown blijft ontkennen dat er sprake is geweest van enig laakbaar handelen bij de vervroegde vrijlating van de Libiër Abdelbasset al-Megrahi. „Er was geen samenzwering, geen dekmantel, geen dubbelspel, geen oliedeal, geen poging de Schotse minister te beïnvloeden, geen persoonlijke verzekeringen van mij aan kolonel Kadafi”, zei Brown.

De premier wordt er van beschuldigd die vrijlating te hebben bespoedigd om de Britse economische belangen in Libië veilig te stellen. Oppositieleider David Cameron verweet gisteren Brown openlijk van oplichterij.

Megrahi zat in Schotland levenslang uit nadat hij was veroordeeld voor de aanslag op het PanAm-vliegtuig boven Lockerbie in 1988, waarbij 270 mensen omkwamen.

Van het begin af aan verschool Londen zich achter het argument dat de vrijlating een besluit van de Schotse regering is geweest die in deze geheel autonoom is. Schotland had twee weken geleden uit puur humanitaire reden de dodelijk zieke Megrahi vrijgelaten zodat hij thuis kon sterven. Megrahi zelf is gisteren in Tripoli overgebracht naar de intensive care afdeling. Hij heeft vergevorderde prostaatkanker.

Ondanks die uitleg van Londen duiken er steeds meer voor Brown belastende documenten op. Zo blijkt uit de notulen van een ontmoeting tussen een Schotse en Libische functionaris dat een Britse onderminister de Libiërs in februari al had verzekerd dat Brown noch zijn minister van buitenlandse zaken „wenste dat Megrahi in gevangenschap zou overlijden”.

Ook heeft de Britse regering vaart gezet achter de ratificatie van een verdrag om uitlevering van Megrahi aan Libië mogelijk te maken. Daarnaast heeft de Britse minister Mandelson zijn zomervakantie op Korfoe benut voor een gesprek met de zoon van de Libische leider Kadafi, om de zaak te bespreken.

Uit de door Schotland vrijgegeven documenten blijkt verder dat Libië beloofd had dat Megrahi’s terugkeer in stilte zou verlopen. Hij kreeg echter een heldenontvangst op het vliegveld van Tripoli – tot grote ergernis van de Britten, en tot woede van de Amerikanen die zich hadden verzet tegen zijn vrijlating.

De Labour-regering in Londen verdenkt de conservatieve regering in Schotland ervan de documenten, zoals de notulen van een gesprek tussen Megrahi en de Schotse minister van justitie, rapporten van gevangenisdirectie en reclasseringsraad, opzettelijk te hebben vrijgegeven. De affaire heeft in Schotland tot een politieke crisis geleid. Door nu de Britse Labour als ’hoofdschuldige’ aan te wijzen hoopt de Schotse regering de in haar parlement oppositionele Labour in het nauw te drijven.

Britse oliemaatschappijen hebben miljardenbelangen in Libië. Het bedrijf BP heeft onlangs nog een lucratief contract afgesloten. Daarnaast heeft Libië de afgelopen jaren een aanzienlijk deel van haar investeringen naar Londen overgeheveld.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden