Brouwenstijn gaf cachet aan opera in Nederland

Afgelopen woensdag zou de Nederlandse sopraan Gré Brouwenstijn (1915-1999) honderd jaar zijn geworden. Dat heeft voor zover ik weet noch hier, noch in het buitenland - waar zij eveneens grote furore maakte - tot enige vorm van herdenking geleid. Geen bijzondere her-uitgaven van haar verschillende opnamen, geen herdenkingsboek, geen documentaire of speciale aandacht op de radio. Jammer, want Brouwenstijn zou dat zonder meer verdienen.

Wel kwam haar naam de afgelopen dagen bovendrijven in de berichtgeving over het jubileum van De Nationale Opera. Die viert komende seizoen het 50-jarig bestaan en opent dat seizoen volgende week zaterdag met een nieuwe enscenering van 'Der Rosenkavalier' van Richard Strauss. Dezelfde opera waarmee een halve eeuw geleden in november 1965 het gezelschap in de Amsterdamse Rai van start ging. In die productie zong Brouwenstijn de rol van Marschallin.

Brouwenstijn was in 1965 al een grote naam, had al gezongen in Londen, Parijs, Wenen en Bayreuth. En veelvuldig in Amsterdam natuurlijk, bij de voorganger van het nieuwe gezelschap. Ze gaf cachet aan de opera in Nederland. Ze opende trouwens niet alleen het nieuwe seizoen, ze sloot het ook af. In juni 1966 zong ze Elisabetta in Verdi's 'Don Carlo', in de bak zaten het Concertgebouworkest en dirigent Bernard Haitink.

Het was een van haar paraderollen, die ze ook had gezongen in 1958 in Londen. Giulini dirigeerde haar toen, Visconti regisseerde haar en ze werd omringd door de beste zangers van die tijd. Gelukkig hebben we de live-opnamen om het te bewijzen.

Bij het nieuwe gezelschap zong Brouwenstijn daarnaast nog rollen als Chrysothemis in 'Elektra', Elisabeth in 'Tannhäuser' (met Bruno Maderna als dirigent) en natuurlijk de titelrol in 'Fidelio' - háár rol. Amper vijf jaar later was het gedaan. In 1971 nam Brouwenstijn, slechts 55 jaar oud, officieel afscheid van haar roemrijke carrière met een concert in de Amsterdamse Rai. Het Concertgebouworkest en Bernard Haitink begeleidden haar in verschillende aria's van de rollen waar ze beroemd mee was geworden.

Dat concert werd live op televisie uitgezonden en ik herinner mij heel levendig hoe ik als twaalfjarige, samen met mijn vader, gebiologeerd naar haar heb zitten luisteren en kijken. Hier nam iemand - een voorname, nobele verschijning - afscheid van een wereld die ik zelf op het punt stond binnen te treden.

Jaren later leerde ik haar pas echt kennen via de vele officieuze opnamen die gelukkig van haar verschenen. En begreep ik volledig de omschrijving 'juichend', waarmee iemand haar stem ooit karakteriseerde.

Eind 2006 was ik in Londen voor een optreden van Eva-Maria Westbroek. In het winkeltje van Covent Garden lag de kersverse dvd van Westbroeks 'Lady Macbeth van Mtsensk' naast cd's van Brouwenstijn in haar bejubelde Covent Garden-rollen in 'Otello' en 'Don Carlo'. Symbolischer kon haast niet - de legendarische Hollandse diva van toen had in Londen een waardige opvolgster gekregen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden