Broos bestand weer aan flarden

Escalatie van geweld na dood Palestijn in gevangenis Israël

Vrede tussen de Israëliërs en de Palestijnen is haalbaar, althans, dat denkt de Amerikaanse minister van buitenlandse zaken John Kerry. Dit weekeinde reist hij voor de derde keer in zes weken naar de regio. Hij wil het vastgelopen vredesoverleg nieuw leven inblazen. Vol frisse moed gaat hij polsen tot welke compromissen de partijen bereid zijn.

Aan Kerry's energie zal het niet liggen. Maar de omstandigheden werken nogal tegen. Israël en Palestina zijn deze week weggezonken in een spiraal van geweld - de ergste sinds de oorlog van november vorig jaar. Beschietingen over en weer kostten destijds aan 170 Palestijnen en zes Israëliërs het leven. Dankzij internationale bemiddeling eindigde de oorlog in een broze wapenstilstand, en die wordt deze week geleidelijk aan flarden geschoten.

Militanten in de Gazastrook vuurden de afgelopen dagen raketten en mortiergranaten op Israël af, iets wat sinds november nauwelijks meer was gebeurd.

Israël, dat geen hervatting van de dagelijkse raketbeschietingen zegt te tolereren, beantwoordde de aanvallen dinsdag prompt met een luchtaanval op Gaza. Slachtoffers vielen er niet. Maar woensdagnacht schoten Israëlische soldaten op de bezette Westelijke Jordaanoever wel twee woedende Palestijnse tieners dood die met molotov-cocktails gooiden.

Aanleiding voor alle gewelddadige incidenten is de dood van een 64-jarige Palestijnse gevangene. Maïsara Aboe Hamdije zat een levenslange celstraf uit voor een verijdelde bomaanslag op een café in Jeruzalem, beraamd in 2002. Dinsdag stierf hij in een Israëlische gevangenis aan keelkanker. De noodzakelijke medische zorg bleef uit, beweert zijn advocaat.

Hamdije had sinds augustus vorig jaar hevige keelpijn. Keer op keer werd hij afgescheept met pijnstillers en antibiotica. Pas in januari, toen hij eindelijk het benodigde medische onderzoek kreeg, kwam de keeltumor aan het licht. Het gezwel was inmiddels over Hamdije's hele lichaam uitgezaaid.

Zo'n terminale gevange mag normaal gesproken op humanitaire gronden naar huis. Dat is hier niet gebeurd. Israël zette vorige week wel een vrijlatingsprocedure in gang, maar die duurde zo lang dat Hamdije alsnog in gevangenschap stierf.

Excuses heeft Israël niet aangeboden. Er volgde slechts een autopsie waarbij de kwaadaardige ziekte als doodsoorzaak werd aangewezen. En de Israëlische minister van gezondheid benadrukte dat Hamdije altijd zwaar heeft gerookt.

De bevolking op de Westoever is woedend. In tal van steden zijn rellen uitgebroken. De grootste Palestijnse stad, Hebron, ligt al dagen plat door een staking. Duizenden Palestijnse gevangenen zijn een hongerstaking begonnen. Gisterochtend weigerden ze massaal hun ontbijt, uit eerbetoon aan Hamdije. De overleden gevangene en de gedode jongens zijn gisteren onder massale belangstelling begraven.

De Palestijnse president Mahmoed Abbas stelt Israël verantwoordelijk voor de dood van 'martelaar' Hamdije. Bovendien beschuldigt hij Israël ervan dat het met de luchtaanval op Gaza en met het doodschieten van de twee tieners chaos wil uitlokken, om te verhinderen dat een vredesakkoord ook maar een millimeter dichterbij komt.

De Verenigde Staten hebben zich jarenlang niet met het Palestijns-Israëlische conflict bemoeid. Het bezoek van de Amerikaanse president Barack Obama aan het gebied, twee weken geleden, vormde een kentering. Hoewel Obama in Israël geen grootse plannen presenteerde, stort minister Kerry zich sindsdien vol overgave op het dossier.

Volgens het Palestijnse persbureau Ma'an wil Kerry het Arabische vredesinitiatief uit 2002 reanimeren. In dat voorstel beloven de Arabische landen, inclusief Iran, een normalisering van de relaties met Israël als dat land zich uit de bezette Westoever terugtrekt tot achter de grenzen van 1967.

De Palestijnse president Abbas wil de zaak een kans geven. Hij zal de komende maanden geen eenzijdige stappen zetten om Palestina lid te maken van VN-organisaties als het Internationaal Strafhof. Maar dwarsboomt Israël het vredesproces, dan vervolgt Abbas direct zijn mars voor de diplomatieke erkenning van Palestina. Met die stok achter de deur hoopt hij Israël tot concessies te bewegen.

Kerry zoekt oplossing

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden