Broodje

Spaanse vrienden, die ik een geïmproviseerde Indonesische maaltijd voorschotel, zijn verbaasd. Een saus van pinda's! Het idee! Ze vonden het eten lekker, maar toegegeven: Spanjaarden zijn niet veel gewend en zelfs behoorlijk nationalistisch wanneer het op eten aankomt.

De telefoongids van Madrid meldt een karig rijtje restaurants waar buitenlands kan worden gegeten en somt daarna per provincie de Spaanse specialiteiten op. U wilt Andalusisch, Aragonees, Asturiaans, Castilliaans, Galicisch, Madrileens, Valenciaans of Baskisch eten? In overvloed.

Wellicht is het lange isolement van Spanje in de tijd van Franco een verklaring, maar een Spanjaard trek je eenvoudigweg niet naar een Ethiopisch eethuis en het Peruaanse restaurant hier om de hoek doet barre zaken. Het enige voedsel dat enigszins trekt, komt uit China, Argentinië, Italië of Mexico, maar een Hollandse smaak komt hier bedrogen uit. Het voedsel is aangepast aan de Spanjaarden en daardoor zo flauw, dat peper nog maar nauwelijks soelaas biedt. De eigenaar van het Mexicaanse restaurant vertelt dat hij inderdaad 'aangepast' kookt om zijn klanten niet de zaak uit te jagen en bij de Chinees word ik vreemd aangekeken wanneer ik om sambal en wat ketjap vraag: 'U komt zeker uit Engeland?'

Wat afgeschrokken door de lichte aversie tegen buitenlands eten opende McDonald's pas in 1981 zijn eerste restaurant in Spanje, gelegen in de Gran Via van Madrid. De hamburgerketen zorgde onverwachts voor een sensatie, omdat het Amerikaanse concept een rigoureuze breuk betekende met heersende Spaanse gewoontes. De bediening was zo snel! Het personeel was zo aardig! De zaak was zo schoon! (Deze drie simpele bedrijfsformules zijn nog steeds vreemd in Spanje. Het gebeurt zelden uit werkelijke onvriendelijkheid, maar een norse ober die snauwend de bestelling komt opnemen, is eerder regel dan uitzondering. Minstens zo gewoon is lang wachten en tot je enkels tussen de servetten en sigarettenpeuken aan een bar te staan, hoewel de toog zelf uiterst proper is.)

Toch gaat het McDonald's minder voor de wind dan je zou denken. De zaak zit vol, rond drie uur, wanneer in het hele land de belangrijkste maaltijd van de dag genuttigd wordt. En ook later op de dag, na de eerste borrels, wil het wel vlotten met de hamburgers. De uren daarbuiten is het echter rustig bij McDonald's, net als in de parallelstraat, bij Burger King.

Spanjaarden beschouwen een hamburger als een warme maaltijd en dus niet iets waar je 'tussendoor' aan kunt beginnen. Hamburgers, die eet je om drie uur 's middags en zeker niet om half twaalf in de morgen, of bijvoorbeeld om vijf uur in de middag.

Het waren uiteindelijk slimme Spanjaarden zelf die wat leerden van de komst van de Amerikanen, in combinatie met de gewoontes van hun eigen landgenoten. In de jaren '80 opende een aantal verschillende broodjeszaken hun deuren en die doen goede zaken. De bediening is er snel en attent, de zaak is schoon. En verder is het niksniet buitenlands.

Bij Mister Bocata bestel je een 'Mr. Menú Español': een broodje tortilla (omelet met aardappel) waarop gebakken paprika. Voor erbij kan de klant kiezen uit patat of gazpacho (koude soep van knoflook, tomaten en komkommer) en cola of een cruzcampo (Spaans bier). Lege plastic bordjes, bestek en servetten na afloop in de papierbak, gracias.

Een broodje is geen warme maaltijd. Dat kun je gerust op ieder moment van de dag eten. Bij Mister Bocata is het doorgaans druk, net als bij equivalent 'Pans & Co'. Daar worden nu meer peseta's verdiend dan bij McDonald's. Wie geen zin heeft in een broodje, gaat naar de keten van 'A Huevo', waar de menestra (groentesoep), chipirones (kleine inktvisjes) en morcilla (zwarte bloedworst) als fastfood worden geserveerd.

Als toetje is er delicia de limón: yoghurt, gecondenseerde melk en citroen.

De muziek is er mellow, het personeel heeft rode Amerikaanse petjes en, zo men wil, worden de snelle maaltijden door een brommerkoerier thuisbezorgd. Buiten 'A Huevo' staat een rij brommertjes gereed voor de telefonische bestellingen en een andere slimme concurrent schiet er net voorbij. Het is de Telepaella.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden