Brommende bankiers in IJsland

null Beeld anp
Beeld anp

Bankiers die achter de tralies verdwijnen? In Nederland is het nooit vertoond, maar in IJsland kijkt niemand ervan op. Deze maand veroordeelde een rechter vijf topmannen van twee verschillende banken voor hun misdaden in aanloop naar de financiële crisis. Daarmee staat de teller van het aantal brommende bankiers op 26, die samen een straf van 74 jaar moeten uitzitten.

Amber Dujardin en Jan Kruidhof

IJsland is het enige land waar malafide bankiers zonder pardon in de cel belanden. De straffen variëren van enkele maanden tot zes jaar - de maximale straf die kan worden opgelegd voor financiële misdrijven. Rechters deinzen niet terug voor een stevig vonnis, zo leert de recente geschiedenis: sinds de crisis werden elf bankiers veroordeeld tot 4,5 jaar of meer.

In de nasleep van de ondergang van de Amerikaanse zakenbank Lehman Brothers vielen in 2008 de drie grootste IJslandse banken om: Landsbanki, Kaupthing en Glithnir. Ten tijde van het faillissement was de IJslandse financiële sector leningen aangegaan van ruim tien keer het jaarlijkse bruto binnenlands product van het eiland.

Celstraf
De voormalige topmannen van Kaupthing die deze maand werden veroordeeld, kregen de hoogste straf tot nu toe. Hreidar Mar Sigurdsson en Magnus Gudmundsson (van Kaupthing Luxemburg) verdwijnen zes jaar in de cel voor 'omvangrijke manipulatie van de markt, verduistering en het schenden van vertrouwen'.

Naast deze bankiers werden onlangs acht andere mensen veroordeeld die connecties hadden met de in ongenade geraakte bank. Zo moet Sigurdur Einarsson, de voorzitter van de bank, vijf jaar de cel in voor manipulatie. Ingólfur Helgason, het hoofd van binnenlandse divisie, kreeg 4,5 jaar.

Individuen
Een uitstekende gang van zaken, vindt Ben Bernanke. De voormalige voorzitter van de Fed, de centrale Amerikaanse bank, publiceerde vorige week het boek 'The Courage to act' waarin hij zijn verontwaardiging uitspreekt over het vrijuitgaan van bankiers.

Het Amerikaanse ministerie van justitie focusde op het vervolgen van financiele bedrijven, merkt Bernanke op. "Maar ik had liever gezien dat ze meer individuele acties hadden onderzocht, aangezien het overduidelijk is dat alles dat verkeerd ging of illegaal werd gedaan, is gedaan door een individu, niet door een abstract bedrijf."

Rabobank
Ook in Nederland is het vervolgen van individuele bankiers nog niet makkelijk. Rabobank-bankiers die sjoemelden met de Libor-rente, worden hier niet voor vervolgd in Nederland. Van de toenmalige bestuurders kan niet vastgesteld worden of ze 'opzettelijk en uit eigen gewin of ernstig nalatig' hebben gehandeld, oordeelde het gerechtshof in Den Haag afgelopen mei. Voor medewerkers die nog voor Rabobank werken is vervolging niet mogelijk, omdat het bewijsmateriaal niet altijd volgens de regels is verkregen.

Rabobank betaalde in 2013 al 774 miljoen euro om de kwestie te schikken met toezichthouders in binnen- en buitenland. In Nederland leverde de zaak de bank een boete op van 70 miljoen euro, die inmiddels is betaald.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden