Brombeer, ijdeltuit of opa: politici met een nieuwe naam

REDACTIE: NICOLE BESSELINKWILFRIED VAN DER BLES en BART ZUIDERVAART

Het gebeurt dat politici met een andere voor- of achternaam door het leven gaan dan waarmee zij in het bevolkings- of doopregister staan. Neem PVV-Kamerlid Antoine Pierre Cornelis van Dijck. Voor familie- en vrienden heet hij Teun. Maar in de Tweede Kamer noemt hij zich Tony, een naam die hij overhield aan zijn verleden als muzikant. Hij trad op onder de artiestennaam 'Tony Saxofoni'.

De behoefte een andere naam te kiezen is niet voorbehouden aan politici. Een bekend voorbeeld is prinses Laurentien die in haar jeugd Petra heette. IJdeltuiterij is vaak een drijfveer om iets aan voor- of achternaam te veranderen. De familienaam van Abraham Kuyper bijvoorbeeld - de grote voorman van het gereformeerde volksdeel eind negentiende, begin twintigste eeuw - werd volgens het bevolkingsregister gespeld als Kuijper. De oprichter van de ARP (een van de voorlopers van het CDA) en latere minister-president heeft op enig moment besloten de lange ij in zijn achternaam te verruilen voor de Griekse y.

Pim Fortuyn was er ook zo een. Zijn achternaam moet eigenlijk worden geschreven met een lange ij. Maar Fortuyn, qua levensstijl een dandy, vond de Griekse y chiquer staan. Wat de motieven van Kuyper waren is onbekend. Maar hij was een ijdele man. Het is onwaarschijnlijk dat de emancipator van de eenvoudige, gereformeerde werklieden, de 'kleyne luyden', dat deed uit solidariteit met zijn achterban onder het motto: zij een Griekse y, dan ik ook, want dat staat wat eenvoudiger.

Opa-gevoelens
Soms zijn er andere motieven in het spel. Zo veranderde onder de vorige kabinetsperiode toenmalig Tweede Kamerlid Eelke van der Veen (PvdA) zijn voornaam opeens in Eeke. Dit was een kwestie van ernstig opspelende opa-gevoelens. Inmiddels waren twee kleinkinderen, een jongen en een meisje, Eeke genoemd. Naar hem dus, want zijn echte voornaam was ook Eeke. Ooit door hemzelf veranderd in Eelke.

Voor een groot raadsel plaatst ons Haya Victoria van Someren-Downer (1926-1980), een fameus VVD-politica uit de jaren zestig en zeventig. In het gebouw van de Tweede Kamer is een vergaderzaal naar haar genoemd. Ze was een socialistenvreter, met haar naar populisme neigende rechtse opvattingen een voorloper van Hans Wiegel. Haar zwoele stem deed denken aan Marlene Dietrich.

Deze Van Someren-Downer liet in 1974 via de rechter haar oorspronkelijke naam Gerarda veranderen in Haya, zoals zij zich al vanaf haar kleutertijd noemde. Het is gissen waarom zij Gerarda liet schrappen. Haar biograaf Jan van Zanen, nu burgemeester van Utrecht, gooit het op de gespannen verhouding met haar ouders. Die hadden NSB-sympathieën gekoesterd. Een andere reden zou kunnen zijn dat de eerste letters van Gerarda Victoria Downer samen 'gvd' vormen.

Molly
Niet minder fameus dan Van Someren-Downer was haar partijgenoot Willem Jacob Geertsema (1918-1991). Hij was Tweede-Kamerlid, burgemeester, minister van binnenlandse zaken en commissaris van de koningin. Hij opereerde op de linkervleugel van de VVD. Geertsema was voor samenwerking met de PvdA en nam het op voor homo-rechten. Hij had een geaffecteerde, verdragende stem. De 'verschrikkelijke schreeuwman' had hij als bijnaam, maar wellicht vanwege zijn imposante gestalte ook wel 'brombeer'. In zijn studententijd kreeg hij - wie weet vanwege een hoog knuffelbeergehalte - de koosnaam Molly, die hij altijd heeft gehouden. Over Molly Geertsema gaat het verhaal dat hij, om contact met de kiezer te houden, wekelijks de sauna bezocht aan de Haagse Mauritskade. Misschien een tip voor huidige politici?

Bijnamen in de politiek
1.Snuf (Ivo Opstelten)

2.Snuitje (Fred Teeven)

3.Tefalpremier (Mark Rutte)

4.Minister van feesten en partijen (Ronald Plasterk)

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden