Broer, zus en de zwanenzang van componist Eliott Carter

Klassiek

Pierre-Laurent Aimard Carter ****

In 2012 overleed Eliott Carter enkele weken voordat hij 104 jaar zou worden. De Amerikaanse componist was tot het laatst creatief en jeugdig van geest gebleven. Vlak voor zijn dood voltooide hij 'Epigrams', dat vermoedelijk de compositie van de oudste componist uit de muziekgeschiedenis is - in ieder geval van deze kwaliteit. Want dat de serie miniaturen voor pianotrio een meesterwerk is stond buiten kijf toen deze zwanenzang donderdag in het Muziekgebouw aan 't IJ zijn Nederlandse première beleefde.

'Epigrams' werk vormde de afsluiting van het concert dat door pianist Pierre-Laurent Aimard werd gegeven samen met zijn zuster, celliste Valérie Aimard, en de jonge violist Diego Tosi. Het gehele programma was gewijd aan Carter; een dapper waagstuk, want het was te voorzien dat alleen kenners van Carters muziek zouden komen. Zo geschiedde en zat de zaal nog niet halfvol, want Carter is minder populair dan Pärt of Messiaen. De thuisblijvers misten hiermee de kans kennis te maken met een van de grote componisten van de twintigste en 21ste eeuw, tenzij ze op de radio meeluisterden.

Aimard, gespecilialiseerd in en bevlogen voor hedendaagse muziek, bleek andermaal een ware tovenaar die alle lastige noten van Carter niet alleen vlekkeloos speelde maar ze ook grote lading en betekenis wist te geven. Dat liet hij horen in de manier waarop hij zijn partij in de Cellosonate uit 1948 vertolkte. Dit is een vierdelige compositie sonate, qua vorm niet erg verschillend van een Brahms-sonate maar qua inhoud twintigste-eeuws atonaal en ritmisch grillig. Als de gedegen spelende Valérie Aimard er een beetje Brahmsiaanse gloed aan had weten te geven was deze uitvoering helemaal af geweest.

In drie korte pianosolo's schitterde haar broer. Vooral in de ononderbroken sliert noten van Caténaires (2006) imponeerde Aimard. In alle gespeelde werken drong zich op hoe knap, origineel en ondubbelzinnig Carter deze componist de muziek wist af te sluiten. Toegankelijk is zijn stijl niet, pakkend des te meer.

Het Duo voor viool en piano (1974) is een lange dialoog waarin beide instrumenten eerst langs elkaar heenpraten maar geleidelijk elkaar vinden. Alle lof voor Diego Tosi, die met zijn sublieme toon de fijnste nuances verstaanbaar de zaal in speelde.

In de oudere werken domineerden dialectiek en hectiek. In de intieme 'Epigrams' was er daarentegen sprake van harmonie tussen de drie instrumenten. Fascinerend was vooral hoe viool en cello elkaars tonen overnamen in fluisterzachte flageoletten.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden