'Broedermoord op Enneüs Heerma'

Van onze parlementsredactie DEN HAAG - Hannie van Leeuwen, Eerste-Kamerlid voor en 'moeder' van het CDA, hekelt de wijze waarop Enneüs Heerma, de vorige CDA-fractieleider in de Tweede Kamer, in maart dit jaar aan zijn politieke einde is gekomen.

“Willens en wetens heeft men Enneüs Heerma beschadigd. Sterker: er is broedermoord op hem gepleegd”, zegt Van Leeuwen in een vraaggesprek met NRC Handelsblad van zaterdag.

Van Leeuwen kritiseert partijgenoten die zich niet hielden aan de afspraak dat er radiostilte zou zijn, terwijl de top van de partij zich boog over de kwestie van het lijsttrekkerschap. Van Leeuwen: “Barend Biesheuvel en Til Gardeniers doorbraken de stilte, maar hadden nog het fatsoen alleen over de procedure te praten en geen namen te noemen. Norbert Schmelzer, Hans Hillen en Dries van Agt gingen verder: zij lieten zich óf prijzend óf diskwalificerend uit over Jan en alleman. Vooral van Schmelzer viel het me tegen. Een echte uitglijer. En Van Agt... laat ik daar maar over zwijgen.”

Achteraf wil Van Leeuwen wel kwijt dat ze het juist vindt, dat Heerma is opgestapt. “Inhoudelijk vond ik hem uitstekend, maar hij had een presentatieprobleem. Je moet tegenwoordig perfect overkomen, want de televisie vergroot elke oneffenheid uit. Mensen die zich richten op een boodschap en niet op de verpakking daarvan, mensen als Enneüs, gaan daaraan te gronde. Als je mij met het mes op de keel vraagt of hij onder deze omstandigheden had moeten doorgaan, zeg ik: nee, dat kun je niet van een mens vragen. Maar het is verschrikkelijk dat Enneüs heeft moeten meemaken dat verschillende dames en heren in het CDA hun beurt niet konden afwachten en hem afbrandden.” Van Leeuwen toont zich ingenomen met Heerma's opvolger, Jaap de Hoop Scheffer. “Het stemt me blij dat hij zich ontpopt als iemand die op de bres staat voor de zwakkeren. Jaap wil niet langer het minimumloonverlagen, spreekt zich uit tegen grote inkomensongelijkheid en pleit voor solidariteit door bijvoorbeeld de hoogte van de studiebeurzen inkomensafhankelijk te maken.”

In een vraaggesprek met Het Parool onthult de fractievoorzitter van het CDA in de Eerste Kamer, Luck van Leeuwen, dat oud-CDA-minister Jan de Koning in augustus 1994 een belangrijke rol heeft gespeeld bij de val van Elco Brinkman, lijsttrekker bij de verkiezingen, die het CDA 20 zetels verlies opleverden en partijleider en voorzitter van de Tweede-Kamerfractie.

Het dagelijks bestuur van het CDA zegde Brinkman op maandag 15 augustus tijdens een geheime sessie in Zoetermeer de wacht aan. Brinkman trad dinsdag 16 augustus af. Heerma volgde hem op. Volgens Van Leeuwen had het bestuur aanvankelijk nog de hoop dat er in het CDA een stemming zou ontstaan om Brinkman nog een kans te geven. “Maar dat bleek niet het geval.”

“Uiteindelijk heeft een advies van Jan de Koning veel gewicht in de schaal gelegd. Ik heb het inititaief genomen hem advies te vragen. We hebben het gesprek gevoerd op zondag (14 augustus, red.) in het Haagse hotel Des Indes. Daar zaten toen ook waarnemend voorzitter Lodders en vice-voorzitter Van Laarhoven. Even later schoof Brinkman zelf ook aan. Wij vonden dat wij moesten profiteren van een advies van iemand als Jan de Koning. Die was heel duidelijk in dat gesprek. Hij zag geen andere uitweg voor Brinkman, gezien de spanning en de kritiek die er was.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden