Britten willen papieren schoolboek terug in de klas

null Beeld thinkstock
Beeld thinkstock

Schoolboeken zijn een zeldzaamheid in Groot-Brittannië. Kinderen worden er overspoeld met losse taken en werkbladen, die beter te behappen zouden zijn dan een ouderwets boek. Maar nu vragen Britse politici zich af: zijn we niet wat doorgeschoten?

Amber Dujardin

"Ik ken veel gefrustreerde ouders die stapels werkbladen vinden onder de sinaasappelsap in de rugzak van hun kind", zei voormalig minister van onderwijs Elizabeth Truss eind 2013 in een toespraak. "Waarom niet een goed tekstboek gebruiken dat zowel kinderen als ouders door de lesstof heen helpt?" Truss vergelijkt een goed tekstboek met een gids. "Het begint met de basis en bouwt de kennis steeds verder op. Een goed tekstboek combineert kennis en begrip."

Betere scores
De huidige minister van onderwijs, Nick Gibb, valt haar bij. Hij haalde in november in een toespraak het rapport 'Why textbooks count' van Tim Oates aan, waarin opvallende resultaten staan van landen die veel gebruik maken van tekstboeken in plaats van losse werkbladen en andere 'progressieve' leermethodes.

Zo is Finland - waar 95 procent van de wiskundedocenten een tekstboek gebruikt - het enige niet-Aziatische land waar leerlingen het in 2012 tot de top vijf schopten van de internationale PISA ranglijst, een grootschalig vergelijkend onderzoek dat om de drie jaar plaatsvindt. Engeland moest het doen met een zesentwintigste plek. Volgens Oates belemmert het karige gebruik van goede tekstboeken de verbetering van het Engelse onderwijs.

10 procent wiskundeboeken
De cijfers lijken hem gelijk te geven. In Zuid-Korea, een van de aanvoerders van de PISA ranglijst, wordt in 99 procent van de wiskundelessen een papieren boek gebruikt, tegenover een schamele 10 procent in Groot-Brittannië.
Ook in vergelijking met Europese landen komt het schoolboek er bij de Britten bekaaid vanaf: in Duitsland krijgt bijvoorbeeld 86 procent van de 10-jarige kinderen wiskundeles uit een papieren boek, in Polen is dat 78 procent. Ook deze landen laten de Britten op de ranglijst ruim achter zich, met respectievelijk een zestiende en dertiende plek.

Kindgericht onderwijs
Maar als alles lijkt te wijzen op de voordelen van papieren boeken, waarom worden ze dan zo weinig gebruikt? Volgens Elizabeth Truss is die aversie te herleiden naar een invloedrijk rapport uit 1967, dat de vloer aanveegt met traditionele educatie en pleit voor progressief en 'kindgericht' onderwijs. Tekstboeken werkten maar 'verstikkend' en 'disciplinerend', zo luidde het devies.

Ook Ofsted, de Britse onderwijsinspectie, neemt dit credo volgens veel Britse docenten en deskundigen nog steeds serieus. In de Britse krant The Telegraph vertelt een docent geschiedenis, Robert Peal, dat het jarenlang als 'carrièremoord' gezien werd om tijdens een Ofsted-inspectie een tekstboek te gebruiken.

Niet één manier van lesgeven
Hoewel de organisatie een afkeer tegen papieren boeken zelf altijd heeft ontkend, drukte directeur Sir Michael Wilshaw zijn inspecteurs onlangs in een brief op het hart dat ze 'niet de indruk moeten wekken de voorkeur te geven aan één manier van lesgeven'. Wilshaw liet in eerdere interviews al vallen dat hij weinig op heeft met het 'progressieve' onderwijs uit de jaren zestig.

In januari is een nieuw inspectiehandboek van Ofsted verschenen waarin geen enkele verwijzing naar het gebruik van tekstboeken is opgenomen. Tot grote opluchting van Britse docenten, zegt geschiedenisleraar Robert Peal. "Een aversie tegen boeken is één van de vele vooroordelen die Michael Wilshaw bij de inspectie heeft weg proberen te nemen", aldus Peal. "Maar of hij daarin slaagt, valt nog te bezien."

Nederland: "Het gaat niet om het materiaal"

Ook Nederland geeft de Britten met een tiende plek het nakijken in de laatste PISA ranglijst, maar volgens de onderwijsinspectie bestaan er hier geen cijfers van het aantal scholen dat papieren boeken in de klas gebruikt.

"Wij kijken niet in de kasten wat voor boekjes daar staan, of wat voor software er op de computer staat", zegt een woordvoerder desgevraagd. "Het gaat ons niet om het materiaal, maar om de manier waarop een school tot de kerndoelen komt. Bij goed onderwijs gaat het in de eerste plaats om het kiezen van een methode die je goed en consequent toepast."

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden