Britten: Borst heel geschikt als premier

AMSTERDAM - Als premiers uitsluitend zouden worden beoordeeld op hun 'lichaamstaal', dan zou D66-lijsttrekker Els Borst hoge ogen gooien. Dat blijkt uit een vergelijkend onderzoek tussen de leiders van de vier grote partijen, uitgevoerd door Britse en Nederlandse psychologen.

54 Britten, die Nederlandse televisie-fragmenten van de lijsttrekkers van PvdA, CDA, VVD en D66 bekeken, vonden Wim Kok op grond van zijn uiterlijke verschijning het meest geschikt voor minister-president. Borst scoort in hun ogen ietsje lager dan Kok. VVD-leider Frits Bolkestein en CDA-lijsttrekker Jaap de Hoop Scheffer blijven duidelijk achter.

De Britten aan wie de televisiefragmenten werden voorgelegd, kenden Kok, Borst, Bolkestein en De Hoop Scheffer niet en konden hen bovendien niet verstaan. Zo velden ze een oordeel op basis van alleen de lichaamstaal van de lijsttrekkers. Een van de psychologen die het onderzoek uitvoerden, de Nederlander Aldert Vrij, deed dat de afgelopen weken ook zelf, op de wetenschapspagina's van Trouw.

Behalve op geschiktheid voor het ambt van premier kwalificeerden de Britse proefpersonen de Nederlandse politici op vijf karaktereigenschappen. Voor de eigenschappen 'zeker' en 'overredend' werden geen verschillen tussen de lijsttrekkers gevonden. Op de eigenschappen 'eerlijk', 'aardig' en 'zorgzaam' scoorde Borst steeds het hoogst op een schaal van één tot zeven. De Hoop Scheffer eindigde in deze drie categorieën als laatste.

Volgens Vrij, die het onderzoek uitvoerde aan de Universiteit van Portsmouth samen met zijn collega Samantha Mann, zijn de gunstige uitslagen van Borst deels te verklaren uit het feit dat ze de meest expressieve van het viertal is. “Expressieve mensen komen eerlijk en aardig over”, zegt Vrij.

Daarnaast kan haar sekse een rol spelen. “Eigenschappen als aardig en zorgzaam worden nu eenmaal sneller aan vrouwen toegekend.” De deelnemers aan het onderzoek werd niet gevraagd naar de reden van hun keuzes.

De proefpersonen moesten ook aangeven waar ze dachten dat de lijsttrekkers zich in het politieke spectrum bevinden. De vrouwelijke proefpersonen gaven aan geen verschil te zien in politieke oriëntatie, de mannelijke wel: zonder te weten wie welke partij vertegenwoordigt, wisten ze de lijsttrekkers in de juiste volgorde (van 'links' tot 'rechts') te plaatsen: Kok-Borst-De Hoop Scheffer-Bolkestein.

Ten slotte kregen de proefpersonen de vraag voorgelegd wie van de vier lijsttrekkers volgens hen een christelijke partij vertegenwoordigt. Borst scoorde hier het hoogst, direct gevolgd door De Hoop Scheffer en op enige afstand door Kok en Bolkestein.

De proefpersonen, gemiddeld 49 jaar oud, baseerden hun oordeel op twee willekeurig gekozen fragmenten uit recente televisieprogramma's waarin de lijsttrekkers van de vier grootste partijen optraden. In het ene fragment was uitsluitend het hoofd van de lijsttrekker te zien, in het andere diens hele lichaam. De fragmenten duurden elk 15 seconden, volgens psycholoog Vrij ruimschoots voldoende om iemands gelaatsexpressie en houding te kunnen beoordelen.

- Zie ook de bijlage Q: 'Niet van zijn stuk te brengen'

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden