Britse ziekenhuizen grijpen terug naar Mash

Britse ziekenhuizen gaan mobiele operatiekamers inzetten om hun wachtlijsten weg te werken. De tijdelijke units zijn ontworpen naar het idee van de Mash (mobile army surgical hospital), bekend van de gelijknamige Amerikaanse televisieserie uit de jaren zeventig.

De greep naar dit noodmiddel bewijst hoezeer de National Health Service (NHS) in Engeland de wanhoop nabij is. Steeds meer staat de gratis gezondheidszorg in Groot-Brittannië in een negatief daglicht.

Wachtlijsten groeien de medische capaciteit te boven en de bevolking is de falende staatszorg meer dan zat. Beelden van patiënten die noodgedwongen herstellen in kille ziekenhuisgangen domineren de media, individuele medische fouten vormen referentiemateriaal voor NHS-debatten in het parlement.

En dan wordt het antwoord gevonden in tijdelijke operatiekamers, die normaliter op het slagveld worden aangewend? De werkelijkheid is anders. De mobie units wijken sterk af van hun tent-verwanten in oorlogstijd. Op vele punten overtreffen ze zelfs de standaardnormen die gelden in de Britse gezondheidszorg. Ze zijn opgebouwd uit geïsoleerde platen van licht aluminium dat in de ruimtevaart wordt gebruikt en ze kunnen rechtstreeks aan de corridors van het bestaande ziekenhuis worden gekoppeld.

Papworth Hospital in Cambridge, één van de grootste hartcentra in Engeland, is de eerste die deze zomer een mobiele OK least. De opzet kost 3,3 miljoen euro en is ontwikkeld door de Britse defensiespecialist Marshall Specialist Vehicles. Papworth hoopt erin 500 extra hartoperaties per jaar te kunnen uitvoeren. Daarmee haakt ze in op de wensen van de Britse regering, die afgelopen maand een extra investering van 163 miljoen in de hartchirurgie aankondigde. Als tegenprestatie moeten op jaarbasis 4000 hartoperaties meer plaatsvinden, zodat de wachttijd in april 2003 kan zijn teruggebracht tot maximaal negen maanden.

Ziekenhuizen in Engeland zijn verdeeld over trusts, fondsen die op eigen conto regeringsmiddelen proberen te verwerven. Wie met het aantrekkelijkste plan komt, krijgt een budget en mag ermee aan de slag. Behalve Papworth zien meer ziekenhuizen heil in de mobiele operatiekamer, die eenvoudig binnen een trust kan rouleren. Zes geïnteresseerden zijn intussen serieus in gesprek met Marshall.

Een trust kan zelf bepalen hoe groot een tijdelijk pand moet zijn; de mobiele chirurgie is feitelijk één grote blokkendoos waar meerdere afdelingen opgestapeld of aan vastgeplakt kunnen worden.

De buitenkant oogt gruwelijk steriel, maar dat is met een lik verf, houten panelen of baksteen in de stijl van het bestaande ziekenhuis zo verholpen. Het pand heeft een eigen generator die niet per definitie nodig is: de unit kan direct worden aangesloten op de elektriciteits-, water-, en narcosevoorzieningen van het ziekenhuis.

De operatiezaal is opvallend ruim en heeft efficiënte verbindingen naar de slaapafdeling, wasruimte en afvalruimte. Bovendien is ze voorzien van een ultramoderne airconditioner, een technisch vernuft dat de meest gecompliceerde ingrepen toestaat. Kranen in de wasruimte worden geactiveerd door een oog dat op bewegingen reageert, zodat het medisch team zich na een operatie kan reinigen zonder de kranen aan te raken. Het zijn subtiele details waarmee de Mash het wint van menig conventionele OK.

"Het is niet rechtvaardig om de mobiele units te vergelijken met de operatietenten in het veld", stelt Charles Rose, medisch manager van Marshall. "De primaire Mash is slechts een inspiratie geweest voor deze nieuwe voorziening. Het idee is afkomstig van NHS-teams die voor het Britse leger hebben gewerkt. Zij zagen in de snelle opbouw van operatiezalen een goede tijdelijke oplossing voor het wegwerken van wachtlijsten, die deels te wijten zijn aan ruimtegebrek."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden