Britse oud-minister John Profumo (91) overleden

(Novum/AP) - De Britse oud-minister John Profumo, wiens verhouding met callgirl Christine Keeler in 1963 bijna een kabinetscrisis veroorzaakte, is vrijdag op 91-jarige leeftijd overleden aan een beroerte.

Profumo was minister van defensie toen hij in 1963 een verhouding begon met Keeler, die tegelijkertijd iets had met een inlichtingenagent van de Sovjet-Unie. In eerste instantie ontkende Profumo, die lid was van de Conservatieve Partij, de verhouding, maar nadat een brief die hij aan Keeler had geschreven was gepubliceerd trad hij op 5 juni 1963 af. Hoewel de veiligheid van het land niet in gevaar bleek te zijn gebracht, deed de affaire, die wereldnieuws was, de regering op haar grondvesten schudden. De affaire betekende ook het einde van de zeer veelbelovende carrière van de 48-jarige Profumo, die zich de rest van zijn leven als vrijwilliger inzette voor arme Londenaren.

Profumo en Keeler plachten elkaar te ontmoeten in het appartement van de osteopaat Stephen Ward. Daar ontving Keeler ook de Sovjetagent en marine-attaché Jevgeni Ivanov. "Profumo en Ivanov moeten elkaar soms op een haartje na gemist hebben, tot vermaak van Christine Keeler en Stephen Ward", schreef rechter Lord Denning in een officieel rapport over de affaire.

Ivanov vertelde Ward in 1961 dat Moskou wist dat de Verenigde Staten op het punt stonden atoomwapens te verschaffen aan West-Duitsland, schreef Denning. Hij vroeg hem bij zijn vrienden na te vragen wanneer dat zou gaan gebeuren. Ward ontkende dat Keeler van hem opdracht had gekregen de informatie los te krijgen van Profumo en Denning zei daar geloof aan te hechten. "De heer Profumo heeft dat ook ontkend en ik ben er tamelijk zeker van dat hij het haar niet verteld zou hebben als zij het gevraagd had", zei hij.

Het schandaal kostte de toenmalige conservatieve regering uiteindelijk toch de kop. Premier Harold McMillan trad in november 1963 om gezondheidsredenen af en de Conservatieve Partij verloor het jaar daarop de verkiezingen.

De verdere afwikkeling van het schandaal veroorzaakte sensatie. Ward werd veroordeeld als pooier van Keeler en een andere door het schandaal beroemd geworden callgirl, Mandy Rice-Davies. Hij nam tijdens het proces een overdosis drugs en overleed voordat het vonnis werd uitgesproken. Keeler werd veroordeeld voor meineed in een zaak waardoor de Profumo-affaire oorspronkelijk aan het rollen was gebracht. Profumo trok zich volledig uit het openbare leven terug. Zijn vrouw, de actrice Valerie Hobson, bleef hem al die tijd trouw. Zij overleed in 1998.

Profumo was de zoon van een welgestelde advocaat die afstamde van een Italiaanse aristocraat die zich in 1880 in Engeland vestigde. Overname van het bedrijf waarin zijn familie grootaandeelhouder was leverde hem in 1981 meer dan zes miljoen pond (nu ruim zeventien miljoen euro) op. Profumo doorliep de eliteschool Harrow en de universiteit van Oxford. Tijdens de Tweede Wereldoorlog diende hij in Noord-Afrika, waarvoor hij een Amerikaanse en een Britse onderscheiding ontving. In 1940 werd hij in het parlement gekozen.

Ongeveer een jaar na zijn publieke vernedering vond hij werk als vrijwilliger bij Toynbee Hall, een hulporganisatie voor armen in het Londense East End. Hij begon als bordenwasser, werkte in een club voor alcoholici, ging fondsen werven en werd uiteindelijk president-directeur van de organisatie. In 1975 kreeg hij een lintje voor zijn liefdadigheidswerk. Een vriend vertelde in 1993 dat Profumo had gezegd dat er sinds het gebeurde geen dag voorbij was gegaan zonder dat zich had geschaamd. Zelf zei hij in 2003 dat de affaire hem had geleerd nederig te zijn. "En ik heb geleerd me niet te druk te maken over wat erg lijkt, maar eigenlijk helemaal niet zo erg is", zei hij.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden