Britse kiezers straffen Tories en liberalen af

Labour profiteert Boris Johnson op winst in Londen

De twee partijen die Groot-Brittannië in een coalitie regeren, hebben bij lokale verkiezingen in Engeland en Wales donderdag fors verloren. Als troostprijs mogen de Conservatieven wel de burgemeester van Londen blijven leveren.

De uitslag is vooral goed nieuws voor de leider van oppositiepartij Labour, Ed Miliband. Na een moeizame start vorig jaar wist hij premier Cameron de laatste weken in het parlement in het nauw te brengen, over zijn relatie met mediamagnaat Rupert Murdoch en over de belastingplannen van de regering. Hij lijkt dat nu in verkiezingscampagnes goed te kunnen verzilveren. In het Britse districtenstelsel zou Labour met de ongeveer 38 procent van de stemmen die de partij gisteren haalde een meerderheid krijgen in het Lagerhuis. Ook de kleine partner in de coalitie, de Liberaal-Democraten, verloor stemmen aan Labour.

De Conservatieve partij zag daarnaast ook kiezers overstappen naar de anti-Europese UK Indepence Party (Ukip). Die haalde in de gemeenten waar ze meedeed 13 procent van de stemmen.

Volgens het Conservatieve parlementslid Gary Streeter moet dat voor Cameron het sein zijn, een koerswending naar rechts te maken. "We hebben het hier over een kern van traditionele Conservatieve kiezers die zeggen dat ze het eigenlijk niks vinden hoe de regering allerlei liberale beslissingen aan het nemen is."

Bij de Liberaal-Democraten, geleid door vice-premier Nick Clegg, klonk juist de oproep om de invloed van die partij in de regering duidelijke te laten doorklinken, na een verkiezingsnederlaag die een parlementslid van Labour honend een 'armacleggon' noemde. Clegg zei dat hij vastbesloten was zijn partij een rol te laten blijven spelen bij het 'redden, repareren en hervormen van de Britse economie'.

De uitslag kan dus voor spanningen in de coalitie zorgen, maar maakt tegelijkertijd een breuk, gevolgd door met tussentijdse verkiezingen, niet aantrekkelijk. Wel valt te verwachten dat premier Cameron enkele ministers vervangt, om uit te stralen dat hij luistert naar de klachten van de kiezers. Mogelijk maakt hij dat dinsdag bekend, wanneer hij en Clegg een nadrukkelijk gezamenlijke persconferentie willen geven.

Behalve over kandidaten voor gemeenteraden konden de kiezers in een aantal steden zeggen of ze een gekozen burgemeester wilden. De regering-Cameron was daar een groot voorstander van. Maar van de tien steden die voor zo'n burgemeesterschap konden kiezen, verwerpen acht dat.

In Londen werd pas gisteravond laat de definitieve uitslag verwacht. Maar het zag er naar uit dat Ken Livingstone (Labour) er niet in was geslaagd het stadhuis te heroveren op de Conservatief Boris Johnson.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden