Britse industrie eist helderheid over brexit en dreigt met het verplaatsen van fabrieken

Ook Jaguar waarschuwt dat een geplande grote investering in gevaar is als er niet snel duidelijkheid komt over de Brexit. Beeld AFP
Ook Jaguar waarschuwt dat een geplande grote investering in gevaar is als er niet snel duidelijkheid komt over de Brexit.Beeld AFP

De Britse industrie waarschuwt de politiek: geef snel duidelijkheid over brexit.

Terwijl de ministers van de Britse regering nog lijnrecht tegenover elkaar staan over hoe brexit eruit moet gaan zien, wordt de industrie met de dag onrustiger. En dreigt met het verplaatsen van fabrieken.

Airbus leidde de dans van serieuze waarschuwingen aan het adres van Downing Street. Autofabrikanten als Honda en BMW volgden in de dagen erna. Als er niet snel duidelijkheid komt over de consequenties van de brexit, zullen ze hun toekomst in Groot-Brittannië 'gaan heroverwegen'.

Dat dreigement zorgde voor een hoop rumoer in de media en de politiek. Maar bovenal bij de vele toeleveranciers die leunen op deze grote multinationals. Want naast de ongeveer 20.000 mensen die actief zijn in de fabrieken van merken als Honda, BMW en Nissan, zijn er zo'n 800.000 banen afhankelijk van de auto-industrie in Groot-Brittannië.

Zoals de banen bij Seetru, een bedrijf dat veiligheidsprofielen maakt. Tijdens een rondleiding vraagt Andrew Varga, directeur van Seetru, aan één van zijn werknemers of hij de enorme freesmachine even stil kan zetten. Dan praat het wat makkelijker. Seetru's veiligheidsventielen, zegt Varga, "zitten niet in auto's maar in de machines die in elke autofabriek gebruikt worden." Hij levert aan alle grote autoproducenten in Groot-Brittannië.

Speciale heidag

Na jaren van groei, begint hij zich nu zorgen te maken. "In de eerste helft van dit jaar heeft de auto-industrie de helft geïnvesteerd vergeleken met dezelfde periode vorig jaar. Dat voelen wij direct." Wat hem stoort is dat de politiek niet open lijkt te staan voor de zorgen in het bedrijfsleven. "Als relatief kleine onderneming, met 122 werknemers, ziet niemand je staan. Onze stem maakt nauwelijks indruk. We hebben deze grote multinationals nodig om de brexit te redden. Naar hen moet de politiek wel luisteren, zou je denken", zegt hij.

Wat BMW en Honda willen van premier May is duidelijkheid. Hoe gaat de toekomstige handelsrelatie eruit zien? Blijft het net zo makkelijk om onderdelen vanuit Europa zonder controles de grens over te transporteren richting Groot-Brittannië of komen er allerlei barrières in de haven van Dover? "Deze bedrijven doen alles zo efficiënt mogelijk", zegt econoom Alan Winters van de Universiteit van Sussex. "De deuren van de BMW Mini komen uit Polen, de motor uit Duitsland en uiteindelijk komt alles samen in de fabriek in Oxford. Dat kan alleen als alles zo snel mogelijk de grens over kan. Elke vorm van vertraging gooit dat productieproces overhoop."

Deze bedrijven willen daarom een zo zacht mogelijke brexit, waarbij de Britten nog grotendeels onderdeel blijven van de interne Europese markt en de douane-unie. De meningen in May's regering daarover zijn ernstig verdeeld. Sommigen willen de industrie volgen, anderen juist niet. Een conflict dat voortdurend de spanning in Downing Street tot net onder het kookpunt doet oplopen.

Vrijdag wil May op een speciale heidag een einde maken aan de onenigheid en een knoop doorhakken over het soort brexit dat ze wil uitonderhandelen. De uitkomst wordt vermoedelijk een compromis, waarvan twijfelachtig is of 'Brussel' dat accepteert.

Op de werkvloer van Seetru in Bristol hebben ze er weinig vertrouwen in. "Ze hadden net zo goed de eerste de beste op straat premier kunnen maken. Die zou het beter doen dan wat er nu zit", zegt Mike Jones, terwijl hij koperen veiligheidsventielen die net van de band zijn gerold oppoetst en inpakt. "Ik heb mijn hypotheek. Al die onrust rondom brexit maakt me onzeker. Dat kan niet zo doorgaan."

"Als de regering er niet uitkomt, is er een kans dat de Britse economie instort", zegt directeur Varga. "Theresa May zit gevangen tussen twee kwaden. Ze kan geen compromis verzinnen waar al haar ministers mee kunnen leven, laat staan de EU. Tegelijkertijd is het niet voor te stellen dat er geen brexit-deal komt. Het is iets wat me 's nachts wakker houdt. En waarvan ik moeilijk kan inschatten hoe het afloopt."

Nederland als alternatief voor Groot-Brittannië

Levert de brexit Nederland nog banen op? Ja, maar hoeveel is nog niet te zeggen. Gepraat met bedrijven wordt er volop. Door het Netherlands Foreign Investment Agency bijvoorbeeld dat met zo'n 200 bedrijven 'brexit gerelateerde gesprekken' heeft gevoerd. Dat zijn bedrijven die overwegen om Groot-Brittannië te verlaten en bedrijven die zijn gaan twijfelen of ze zich daar wel willen vestigen.

Gepraat wordt er ook bij de Autoriteit Financiële Markten. Zo'n 150 bedrijven, zoals handelsplatforms, beurzen en beleggersondernemingen, hebben het voornemen geuit zich in Amsterdam te vestigen. Als zij in Nederland actief willen zijn, moeten ze een vergunning aanvragen bij de AFM. Het Financieele Dagblad schreef deze week dat minstens achttien handelsplatforms, flitshandelaren en banken uit Londen zich in Amsterdam gaan vestigen.

Amsterdam verwelkomde vorig jaar 9 bedrijven, dankzij de brexit. Drie bedrijven investeerden om die reden in uitbreiding in Amsterdam. Meer dan 100 bedrijven overwogen een overstap naar Amsterdam. Gegevens over bedrijven die dit jaar een brexit-overstap (willen) maken, maakt Amsterdam nog niet openbaar. NFIA, AFM en Amsterdam zijn zelf nooit de eersten die bekendmaken of bedrijven vanwege de brexit verhuizen. Dat wordt overgelaten aan die bedrijven. Die zullen dat lang niet altijd doen: een verhuizing vanwege de brexit ligt in Engeland erg gevoelig.

Lees meer over de brexit in dit dossier.

Lees ook: Drie miljoen EU-burgers in het Verenigd Koninkrijk vrezen voor hun rechten na de brexit

"Voor de brexit voelde ik me een Europeaan die in een andere lidstaat woonde", vertelt lobbyist Nicolas Hatton. "Het referendum heeft deze samenleving diep verdeeld. Ineens ben ik me bewust van mijn Franse accent."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden