Britse gevangenis niet ingesteld op grijze golf

Te weinig voorzieningen voor groeiende groep oudere gedetineerden

DJENNA PERREIJN

De beroemde crimineel Ronnie Biggs bleek een voorloper van de grijze golf in de Britse gevangenissen. Biggs moest 35 jaar achter de tralies voor een spectaculaire treinroof, maar ontsnapte en bleef dertig jaar voortvluchtig. Toen hij in 2001 terugkeerde, moest hij als bejaarde alsnog de cel in.

Inmiddels heeft Groot-Brittannië steeds meer gevangenen op leeftijd. Het aantal zestigplussers achter de tralies verdubbelde de afgelopen twaalf jaar, tot 4,4 procent van het totaal. Dat lijkt niet veel, maar samen met mensen tussen de 50 en 59 jaar zijn ze inmiddels de snelst groeiende groep in de gevangenis.

Dat zegt Prison Reform Trust (PRT), een organisatie die opkomt voor de rechten van gevangenen: "Oudere gedetineerden worden in Groot-Brittannië dubbel gestraft."

Bajesklanten blijken volgens onderzoek van PRT fysiologisch gemiddeld tien jaar ouder dan hun ware leeftijd. Ze gaan zo snel achteruit omdat ze vaker een verleden hebben met verslavingen, armoede en amper gezondheidszorg. Zodoende heeft twee op de vijf Britse gevangenen boven de vijftig jaar speciale voorzieningen nodig voor psychische of fysieke klachten. Maar bijna de helft van de Britse gevangenissen heeft geen speciaal beleid voor ouderen.

Volgens PRT is het niveau van de voorzieningen beroerd. Slechts in enkele gevangenissen wordt door vrijwilligers iets georganiseerd voor ouderen. "Jongeren kunnen elkaars gezelschap opzoeken, sporten en spelletjes doen. Maar ouderen zijn vaak gebonden aan hun cel. Voor hen is het zo een gevangenis in een gevangenis", zegt woordvoerder Alex Hewson.

De gevangenissen zijn gebouwd in een tijd dat medische zorg voor gevangenen niet belangrijk werd gevonden. Het is lastig en duur aanpassingen in zulke oude gebouwen te maken. "Terwijl het hoognodig is dat cellen, deuropeningen en gangen geschikt worden gemaakt voor rolstoelen. In douches en toiletten horen handgrepen."

In Groot-Brittannië zijn de gevangenisstraffen iets langer dan hier. In de Nederlandse gevangenissen is de vergrijzing ook merkbaar. In 2008 maakten zestigplussers nog 1,7 procent van het totaal aantal gevangenen uit, inmiddels is dat 2,2 procent. De Britten delen ook levenslange straffen uit. Ruim tweeduizend vijftigplussers zitten er op dit moment een levenslange straf uit. Van de mannen boven de 50 jaar, zit 43 procent voor zedendelicten. Vrouwen in die leeftijdscategorie zitten het vaakst voor geweldsmisdrijven. Ook drugshandel staat hoog op het lijstje van delicten.

Een ander groot probleem vormen de psychische stoornissen waar meer dan de helft van de vijftigplussers in de gevangenissen mee kampt. Naar schatting is 5 procent van de gedetineerden dement.

Hewson: "Gevangenispersoneel is niet medisch opgeleid en herkent de klachten niet. Het zijn niet de juiste mensen om te waken over de gezondheid van ouderen."

Tragisch voorbeeld hiervan vond de organisatie in een gevangenis in Winchester. Daar zaten twee oudere mannen met een handicap al maanden samen in een cel. Ze hadden in geen maanden gedoucht en gingen nooit naar buiten. De Britse overheid bezuinigde de afgelopen drie jaar al 885 miljoen euro op het gevangeniswezen. Daar komt komend jaar nog zo'n 188 miljoen bij. Ondertussen neemt het aantal gevangenen alleen maar toe, waardoor tachtig van de 188 gevangenissen in Engeland en Wales nu overvol zijn. Organisaties als de Prison Reform Trust en Age UK pleiten voor nationaal beleid om de zorg voor ouderen in de gevangenissen te regelen.

Hewson, van Prison Reform Trust zegt daarover: "We willen medisch opgeleid personeel, goede palliatieve zorg en voorzieningen zoals ouderen in verzorgingstehuizen ook krijgen." Het Britse ministerie van justitie doet vooralsnog geen concrete beloften: "We kunnen de groei van ouderen in gevangenissen niet ontkennen. We moeten daar rekening mee houden."

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden