Britse dubbelspion Blunt betuigt postuum spijt

De ’vierde man’ van de beroemde Britse spionagecel uit Cambridge had diepe spijt over zijn werk voor de Sovjet Unie, blijkt uit zijn nu gepubliceerde mémoires.

Anthony Blunt, kunsthistoricus, conservator en spion, voltooide zijn memoires voor zijn dood in 1983 en schonk ze aan de British Library. Ze mochten pas 25 jaar later openbaar worden. Dat is nu.

Blunts levensloop baarde wereldwijd opzien in 1979, toen premier Thatcher hem publiekelijk aan de kaak stelde als dubbelspion. Het verhaal van de Cambridge-cel sprak zeer tot de verbeelding van het Britse publiek. Kim Philby (cryptoniem: Stanley), Guy Burgess (Hicks) en Donald Mclean (Homer), jongemannen uit de betere kringen, waren gecharmeerd door het communisme en het anti-fascisme, en bereid daarvoor hun vaderland te verraden.

Wie hoopt op sappige details over zijn spionagewerk, namen van collega-spionnen aan gene zijde van het IJzeren Gordijn en James Bond-achtige avontuurtjes wordt door Blunts memoires teleurgesteld. Wel wordt duidelijk hoe hij gerekruteerd werd voor het spionagewerk. Eigenlijk wilde hij lid worden van de communistische partij, maar Burgess overreed hem ondergronds te gaan. „Het klimaat in Cambridge was zo intens, het enthousiasme voor elke anti-fascistische activiteit was zo groot, dat ik de grootste vergissing van mijn leven maakte”, schrijft Blunt.

Tijdens de Tweede Wereldoorlog werkte Blunt voor de Britse inlichtingendienst MI5 en voor de Sovjets. Later werd de kunsthistoricus conservator van de koninklijke schilderijen. Hij werd ervoor geridderd. Hij probeerde zijn spionnenbestaan op te geven, uit desillusie over de socialistische heilstaat. Maar inmiddels was hij verstrikt in het web van leugens en geheimen dat hij deelde met ’Stanley’, ’Hicks’ en ’Homer’.

Nadat McDonald en Burgess in 1951 waren overgelopen, kreeg ook Blunt de tip dat hij beter kon overlopen. Maar, schrijft hij, liever liep hij het risico tegen de lamp te lopen in zijn eigen land.

In 1963 vluchtte nummer drie, Philby. Anthony Blunt werd kort daarop ontmaskerd, bekende en kreeg immuniteit in ruil voor informatie. Thatcher was niet zo weekhartig als haar ambtenaren, en in 1979 werd zijn geheim onthuld. Hij verloor zijn baan bij de koningin, en zijn ridderschap. Hij overwoog zelfmoord, schrijft hij. Dat was hem toch te laf, en hij zocht zijn toevlucht in ’whisky en geconcentreerd werk’.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden