Britse artsen laten zich niet uitknijpen

reportage Dokters in opleiding strijden voor betere arbeidsvoorwaarden. Grootste artsenstaking in veertig jaar.

Haar bibberende handen omklemmen het protestbord. 'Onze strijd is ieders strijd!', staat er op. Alice Monfrinoli (36) is arts in opleiding in het St. Thomas Hospital in het centrum van Londen. Nooit eerder heeft ze gestaakt, laat staan in dit soort ijzige omstandigheden. Maar ze vond dat ze geen keuze had. "De regering wil dat we nog onregelmatiger gaan werken, terwijl we maandelijks ook nog eens minder overhouden. Dat kan gewoon niet", zegt ze verbeten.

In heel Engeland legden gisteren 45.000 jonge artsen het werk neer. Het is de grootste Britse artsenstaking in veertig jaar.

Na vastgelopen onderhandelingen tussen de artsenvakbond en het ministerie van volksgezondheid besloot de vakbond tot een werkonderbreking van 24 uur. Ziekenhuizen konden daardoor alleen spoedeisende hulp bieden, met grote gevolgen voor veel patiënten. Duizenden operaties werden geschrapt en talloze poli-afspraken verschoven.

Minister van volksgezondheid Jeremy Hunt biedt in het nieuwe cao-voorstel de jonge artsen 11 procent extra salaris, maar eist daarbij wel veel flexibeler werktijden. Ook zullen overuren en onregelmatige diensten niet langer extra worden vergoed. Maar volgens de artsenvakbond zal deze nieuwe cao de artsen in opleiding volledig uitmelken en zal een groot aantal ondanks de geboden loonsverhoging - maar zonder onregelmatigheidstoeslagen - er per saldo op achteruit gaan. De langslepende onderhandelingen liepen op niets uit, waardoor liefst 98 procent van de artsen besloot te staken.

St. Thomas ligt op een steenworp afstand van de wetgevende macht; aan de overkant van de Thames ligt het Britse parlement. "We moeten straks na een nachtdienst, waarbij we voortdurend oproepbaar zijn, ook de volgende dag weer aan de slag. Op een werkdag van elf uur krijgen we dertig minuten pauze. Zo krijg je oververmoeide artsen, dat kan toch niet?", zegt Hannah Rush (31), een andere stakende arts in opleiding. Ze vindt het gek om niet aan het werk te zijn. "Ik word al chagrijnig als ik me realiseer hoe groot de stapel werk is die ik nog moet verrichten. Maar de regering laat ons geen keus", vindt ze.

De meeste Britten steunen de stakende artsen. Liefst 66 procent zegt begrip te hebben voor de acties. Zo ook Andrea Hackett, die met haar beenprothese gesteund door een rollator langs de demonstrerende artsen de ingang van het ziekenhuis opzoekt. "Ik kom veel in ziekenhuizen en als ik zie onder welke druk jonge artsen staan, geef ik ze groot gelijk." Ook Paula Peters, reumapatiënt, vindt het niet meer dan terecht dat ze staken. "Ik ben hier uit solidariteit met de artsen", zegt ze vanuit haar rolstoel.

In Groot-Brittannië verdient een beginnende arts zo'n 30.000 euro per jaar. Dat is een stuk minder dan een beginnend advocaat, ingenieur of een accountant. Een Nederlandse arts in opleiding verdient zo'n 38.000 per jaar als hij of zij begint.

"Met hoeveel artsen staan ze hier nu te demonstreren?", roept de geïrriteerde Doris Heil (65) vanaf de andere kant van de straat. Ze gelooft niet dat artsen staken om op te komen voor de veiligheid van patiënten. "Het gaat ze om geld en dat vind ik voor artsen een volstrekt onacceptabele reden om te staken. Daarnaast heb ik als journalist mijn hele leven onregelmatig gewerkt, wat is daar mis mee?"

Premier Cameron deed vlak voor de staking nog een dringend beroep op de artsen toch aan het werk te gaan. "Dit is onnodig en zeer schadelijk", zei hij. Maar de artsenvakbond heeft nóg twee stakingsdagen in het vooruitzicht gesteld. "Ik hoop van harte dat het niet nodig is, maar dan zal de regering toch echt moeten buigen", zegt Alice Monfrinoli door haar wollen sjaal heen. "En geloof me, we doen dit niet voor het geld, maar omdat we patiënten de beste zorg willen bieden."

Gratis zorg is duur

In tegenstelling tot veel andere Europese landen heeft Groot-Brittannië nog altijd gratis gezondheidszorg voor iedereen: de National Health Service (NHS).

Maar omdat ook het Britse eiland vergrijst, lopen de kosten voor de NHS steeds verder op. In 2010 ging er 135 miljard euro per jaar naar de gezondheidszorg, in 2015 was dat al 157 miljard euro.

"Om de zorg op ons hoge niveau te houden, moeten we ook iets van de jonge artsen vragen", zei Jeremy Hunt, minister van volksgezondheid onlangs. Maar daar is de jonge arts Tarek Nawaz (31) het absoluut niet mee eens. "De kosten voor de steeds duurder wordende NHS moeten veel eerlijker verdeeld worden."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden