Brits stakingsvirus slaat toe rond de Kerst

onrust | Miljoenen Britten worden geraakt door acties bij treinen, postkantoren en in de luchtvaart. Het overleg zit muurvast.

Het begon bij de treinen van Southern Rail, dat de verbindingen tussen Londen en het zuiden van Engeland verzorgt. Vervolgens sloeg het over naar driehonderd postkantoren, verspreid over het hele land. En uiteindelijk besloten ook medewerkers van British Airways en bagagepersoneel op enkele grote luchthavens om de oproep van hun vakbonden te volgen. Het stakingsvirus houdt Groot-Brittannië vlak voor Kerst behoorlijk in zijn greep.

Niet dat de verschillende stakingen iets met elkaar te maken hebben. Alle conflicten kennen hun eigen, vaak lange geschiedenis. Maar één ding is zeker: het raakt miljoenen Britten in een periode waarin velen zijn aangewezen op trein, post en vliegtuig. De drukke dagen voor Kerst.

De uitgestorven stations in de ochtendspits beginnen een herkenbaar beeld te worden tussen Brighton en Londen. Honderdduizenden Britten zijn dagelijks aangewezen op deze forensenlijn. Maar de afgelopen weken zochten de reizigers wanhopig naar alternatieven. Pendelbussen waren er veel te weinig. Een tocht met de auto betekende een ergernisvolle filerit die uren kon duren. Meer en meer verloren de stakende machinisten hun goodwill bij veel Britten.

Een van de belangrijkste aanjagers is de vrij militante vakbond RMT. Zij eisen dat Southern Rail, de private maatschappij die het treinverkeer in het zuiden van het land beheert, conducteurs aanstelt om de treindeuren dicht te doen. Nu is de machinist daar verantwoordelijk voor en dat gaat volgens de vakbond ten koste van de veiligheid. Onderzoek toonde aan dat het sluiten van de deuren zonder conducteur geen extra gevaar betekende, maar de vakbond kon zich daar niet in vinden. Onderhandelingen zitten ondertussen muurvast en de vakbond heeft inmiddels al een nieuwe serie stakingsdagen in januari aangekondigd.

Verbieden

En dat terwijl er de afgelopen jaren juist weinig grootschalige stakingen plaatsvonden in Groot-Brittannië. De beruchte jaren tachtig, waarin de vakbonden een heftige strijd leverden met de toenmalige Conservatieve regering van Margaret Thatcher en er bijna dagelijks wel ergens gestaakt werd, voelen als een ver verleden. Thatcher wist de macht van de bonden uiteindelijk zelfs terug te dringen.

Die roep doet zich opnieuw voor. Oudgedienden binnen de Conservatieve Partij, zoals oud-minister Michael Heseltine die nog diende onder Thatcher, roepen premier May op om stakingen te verbieden.

Zijn commentaar volgt op uitgelekte opnames van interne vakbondsspeeches van Sean Hoyle, voorzitter van de RMT. Die riep vorige maand op "deze working-class-hatende Tory-regering omver te werpen", zo berichtte de Sunday Times dit weekend. "We moeten dit kapitalistische systeem vervangen voor een socialistische orde."

Vooralsnog durft May de vakbonden niet de mond te snoeren. Via haar woordvoerder liet ze weten dat de acties van de bonden een 'minachting voor de Britten' laten zien, maar daar bleef het bij. Driftig zoekt Downing Street dezer dagen naar alternatieven om de overlast tot een minimum te beperken. Maar de macht van vakbonden inperken is gevaarlijk terrein voor de premier.

In een periode waarin het begin van de Brexit-onderhandelingen voor de deur staat, wil ze er niet nog een zeer gevoelig en ingewikkeld dossier bij hebben. Haar is er daarom alles aan gelegen dat de arbeidsconflicten zo snel mogelijk worden opgelost.

Daar ziet het echter voorlopig niet naar uit. Bij luchtvaartmaatschappijen British Airways en Virgin Atlantic zal een deel van het personeel op beide kerstdagen het werk neerleggen vanwege een loonconflict, al verzekeren de maatschappijen dat de overlast minimaal zal zijn. Ook driehonderd postkantoren zullen onbemand zijn de komende dagen.

Staken is volgens Len McCluskey, de baas van de machtige vakbond Unite, de enige mogelijkheid. "Ik heb nog nooit een werknemer gesproken die graag wil staken. De regering moet ophouden met het demoniseren van werkende mannen en vrouwen."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden