Brits geloof in oorlog brokkelt af

null Beeld

Vanaf vandaag vechten de Britten alleen nog in Afghanistan. Maar steeds luider klinkt de vraag of dat wel een zinvolle oorlog is.

Toen Joe Glenton (27) het Britse leger inging, was hij vol goede moed en trots dat hij soldaat was. Na zijn ervaringen in Afghanistan is dat gevoel verdwenen. In een open brief roept hij deze week premier Gordon Brown op te stoppen met de oorlog. Deze strijd is volgens hem niet te winnen en niet meer uit te leggen, noch aan de jongens aan het front, noch aan de Afghanen. „Ik smeek u, meneer, laat onze soldaten terugkeren.”

Glenton is volgens de Britse pers de eerste soldaat in actieve dienst die zich in het openbaar tegen de oorlog in Afghanistan keert. Hij weigert terug te keren naar de provincie Helmand, waar zijn eenheid is gelegerd. Daarmee riskeert hij een maximum celstraf van twee jaar.

Zijn brief komt te midden van toenemende twijfel onder de Britten over de deelname aan de strijd tegen de taliban, waaraan 9000 Britse militairen meedoen. Tot nu toe ging de aandacht vooral uit naar Irak, waar een fors deel van de Britten niet achter stond. ’Afghanistan’ kreeg daarentegen brede politieke steun.

Het totale aantal omgekomen Britten in Afghanistan (191) is inmiddels echter hoger dan dat in Irak. Die verliezen roepen vragen op. Waren die verliezen te voorkomen geweest? Vertrekkend generaal Richard Dannatt zei deze week tegen defensie-deskundigen dat meer investeringen in troepen en materieel voorwaarde zijn om de oorlog te winnen. Zijn opvolger David Richards heeft al laten weten 5000 extra manschappen en bijbehorend personeel nodig te hebben. Brown heeft inmiddels 125 extra militairen toegezegd.

Nu kent de geschiedenis weinig generaals die tevreden waren met de hun toebedeelde middelen. Maar ook politici en pers vragen zich af of de regering wel genoeg doet voor ’onze mannen daar’. Levens van soldaten worden ’weggesmeten’, aldus Nick Clegg van de Liberaal-Democraten, in deze ’overambitieuze’ en ’onderbetaalde’ oorlog. Er zijn te weinig helikopters, zeggen de Conservatieven, iets voorzichtiger, met het oog op hun eigen oorlogsvoering als zij straks in de regeringsbankjes zitten.

Het tekort aan spionagevliegtuigen is een belangrijke factor in de recente verliezen, stelt de Financial Times. En achter de linies klagen de militaire artsen: zij moeten Amerikaanse chirurgen inschakelen om het aantal gewonden aan te kunnen.

Tegelijk neemt de twijfel toe over de aanpak. Het probleem van radicale moslims is er één van de hele regio – Helmand is maar een hoekje van het waterbed. Meer heli’s en soldaten zijn de oplossing niet, betogen experts.

Die critici gaan – behalve soldaat Glenton – nog uit van de uiteindelijke zin van de oorlog. De Britten zitten in Afghanistan om de terreurdreiging, ook in het Verenigd Koninkrijk, bij de bron aan te pakken. Maar, zeggen sommige experts, als het gaat om de veiligheid in Londen, waarom wordt deze oorlog dan zo mondjesmaat gevoerd? De regering-Brown lijkt overtuiging te missen. Is deze oorlog nog te winnen, is de cruciale vraag in de laatste peilingen: Nee, zegt 58 procent van de bevolking. Ja, denkt 31 procent.

Moeten we dan niet weg, is, logischerwijs, de volgende vraag. In het dorpje Wootton Bassett, dat de gevallenen op weg naar het mortuarium onder eerbetoon passeren, was veteraan Satch Comley (61) resoluut. „Terugtrekken zou niet eerlijk zijn tegenover het Afghaanse volk en de soldaten die al hun leven hebben verloren.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden