Brits euthanasiedebat op scherp na zelfgekozen dood ex-verpleegkundige

ANP XTRA KOEN VAN WEEL Beeld anp

Tot de laatste zucht genoot ze van haar leven. Met haar man, twee kinderen, kleinkinderen, een carrière, vrienden en hobby's. Maar ouder worden dan 75 jaar wilde ze niet. Op 21 juli liet de oud-verpleegkundige Gill Pharaoh uit Groot-Brittannië een eind aan haar leven maken in een Zwitserse levenseinde kliniek. Ze hoopt dat mensen zoals zij in de toekomst ook in eigen land mogen kiezen voor vrijwillige levensbeëindiging.

Jarenlang werkte Pharaoh als verpleegkundige in verschillende ziekenhuizen. Later gaf ze palliatieve zorg aan terminale patiënten. Ze schreef twee boeken over thuiszorg aan ouderen en hield een weblog bij.

De zondag voor haar dood zei ze tegen The Sunday Times dat ze had ervaren dat het leven voor ouderen vaak kil en verdrietig was. "We deden wat we konden, maar voor veel ouderen konden we nog maar weinig betekenen. Dat is de realiteit die we vaak niet zien. Het is vreselijk."

Voltooid leven
In de jaren dat Pharaoh in de palliatieve zorg werkte, ontdekte ze dat veel ouderen tevreden waren met het leven dat ze hadden gehad, maar niet meer de energie voelden om met pillen en zorg van anderen 'door te blijven vechten'. Ze wilden dood. Met familie erover praten deden ze niet, opgeven mocht niet. Uitleg geven over hun medicatie was daarom het enige wat Pharaoh kon doen. "Als mensen besloten om zelfmoord te plegen, dan wisten ze in ieder geval wat de dodelijke dosis was", schreef ze op haar blog.

Zeventig jaar leek Pharaoh een optimale levensduur. Ze zag dat mensen tot die leeftijd nog vrij actief konden zijn met weinig kwalen. Haar eigen leven bevestigde dat. Ze kreeg gordelroos op haar zeventigste. Het beperkte haar in haar activiteiten. Oorsuizen belemmerden het tuinieren en koken, dat ze tot dan toe met veel plezier deed. Uitstapjes maken of reizen kostte haar steeds meer moeite.

Liberale wetgeving
In 2014 werd Pharaoh benaderd door een man met een dodelijke ziekte. Hij wilde uit het leven stappen op het moment dat hij nog niet hulpbehoevend was. Omdat euthanasie in het Verenigd Koninkrijk strafbaar is, ging Pharaoh met de man naar Zwitserland.

Ze raakte onder de indruk van hoe het land omging met euthanasie. Dat mensen zelfs thuis konden overlijden met hulp van een arts. Compassievol, steunend, en zonder dwang. Op haar blog schreef Pharaoh dat het wat haar betreft tijd werd dat ook in Groot-Brittannië mensen de kans moeten krijgen om met hulp thuis te kunnen overlijden wanneer ze het leven als 'af' beschouwen.

Legalisering
Zwitserland kent een liberale wetgeving op het gebied van hulp bij zelfdoding. Buitenlanders maken daar gebruik van als ze uit landen komen waar euthanasie niet toegestaan is. In het Verenigd Koninkrijk is euthanasie al jarenlang een punt van discussie. Bijna driekwart van de bevolking is voor een vorm van legalisering. De politiek is echter nog altijd tegen, waardoor veel Britten naar Zwitserland afreizen.

In Nederland is sinds 2002 euthanasie en hulp bij zelfdoding door een arts onder bepaalde stricte voorwaarden toegestaan. Dat is vastgelegd in de euthanasiewet. De arts moet de euthanasie melden.

Voor Pharaoh was het klaar
Ondanks het feit dat Pharaoh op haar 75e nog vaak complimenten kreeg over haar uiterlijk, en ze geen medicatie slikte, beschouwde ze haar leven een maand geleden als voltooid. Ze schreef op haar blog: "Ik voel dat mijn leven compleet is, ik ben klaar om te sterven. Mijn twee kinderen zijn gezond en gelukkig. Ze hebben een druk leven. Ik kan niet meer de wandelingen maken waar ik vroeger zo van genoot. De gelukkige uren waarin ik door de straten van Londen zwierf zijn alleen nog maar herinneringen."

Pharaoh reisde met haar man John naar Zwitserland. Aan zijn zijde stierf ze. In The Sunday Times zegt John: "De laatste avond was rustig en plezierig. Dat wilden we denk ik allebei. Gill heeft hier jaren naar toe geleefd, en ik had geen behoefte om de avond te bederven met emoties en zwaar gepraat."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden