Brit voelt Brexit alsnog in de portemonnee

Prijsstijging - Britse consumenten beginnen de gevolgen te merken van de hogere inflatie. Ze kopen minder of op krediet.

Het was aan de consumenten te danken dat de Britse economie vorig jaar boven verwachting presteerde: na het Brexit-referendum bleven ze vrolijk winkelen. Van onzekerheid viel bij huishoudens weinig te merken, moest Mark Carney, gouverneur van de Engelse centrale bank, toen toegeven. Maar nu valt de groei van hun uitgaven toch sterk terug: volgens het British Retail Consortium zelfs naar het laagste cijfer sinds crisisjaar 2008.


De totale verkoop groeide in het eerste kwartaal van dit jaar slechts 0,1 procent vergleken met dezelfde periode vorig jaar. Vooral de verkoop van non-food nam af. De terugval heeft te maken met de inflatie die sinds vorig jaar flink is gestegen. Vorige maand bedroeg die 2,3 procent, bleek gisteren, evenveel als in februari.


Vandaag komen ook de looncijfers. De verwachting is dat de Britten hun loonsverhogingen wel kunnen wegstrepen tegen de prijsverhogingen. Voedsel, drank en kleding zijn duurder geworden. Huizenprijzen en huren stijgen iets minder hard dan voorheen. De centrale bank let op de consumentenbestedingen als het een renteverhoging overweegt als rem op de inflatie. Die kan volgend jaar richting de 3 procent schieten.


De nieuwe statistieken worden iets gekleurd door Pasen, dat vorig jaar al in maart viel. Vakantievierende Britten gaven toen extra geld uit. Het effect is goed te zien aan vliegtarieven: die stegen maart vorig jaar bijna 23 procent, dit jaar daalden ze van februari op maart enkele procenten. Ook hebben brandstofprijzen nu een dempend effect op de inflatie. Een vergelijkbaar effect zie je in de eurozone, zegt ING-econoom Bert Colijn. In april kan de inflatie daardoor juist hoger uitkomen.


Waren analisten verrast door de kooplust van consumenten vorig jaar, nu terugblikkend is het volgens Colijn wel te verklaren dat er geen vertrouwensgat ontstond. "De bijna 52 procent van de Britten die voor vertrek uit de Europese Unie hadden gestemd, zagen de ontwikkelingen immers de goede kant opgaan."


De economie is flink doorgegroeid. Maar de stevige daling van het pond heeft natuurlijk negatieve gevolgen. "Denk aan Marmite-gate: Unilever wilde oktober vorig jaar de prijzen verhogen om de extra valutakosten te dekken, wat tot een conflict met supermarktketen Tesco leidde, en zelfs even voor lege schappen zorgde. Daarna kreeg je de kwestie-Toblerone: de chocoladeproducent wilde een volksopstand voorkomen en stopte gewoon een blokje minder in de verpakking." De Britten waren boos. Uiteindelijk ontkomen bedrijven er niet aan de kosten van duurdere import door te berekenen, zegt Colijn. "Langzaam maar zeker merken de Britten de gevolgen in hun portemonnee."


Wie geld tekortkomt, kan altijd nog op krediet kopen. En dat leidt tot nieuwe zorgen. De centrale bank waarschuwde vorige week voor het snelgroeiende consumentenkrediet, bijvoorbeeld voor auto's. En de toezichthouder meldde dat 3,3 miljoen Britten gevangenzitten in een creditcardschuld. Ze kunnen alleen de rente betalen en komen geld tekort voor aflossing.

Inflatietrends

Bij het vaststellen van de gemiddelde prijsstijging gebruikt het Britse statistiekbureau een virtuele boodschappenmand. Daarin zijn consumententrends waar te nemen. Sojamelk is voor het eerst toegevoegd, jenever maakt na 13 jaar een comeback dankzij de opmars van kleine producenten. Kinderschommels maken plaats voor kinderscooters. En fietshelmen keren terug na jarenlange afwezigheid: fietsen is weer populair dankzij het succes van Britse renners in de Tour de France en op de Spelen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden