brieven

lezers@trouw.nl Postbus 859, 1000 AW Amsterdam

Doodmaken

Bert Keizer schrijft (Trouw, 19 februari): 'In de documentaire over het werk van de Levenseindekliniek zag je hoe onthutsend eenvoudig sterven kan zijn'. Hier maakt Bert Keizer, die overigens bij de Levenseindekliniek werkt, een cruciale denkfout: euthanasie toepassen heeft niets te maken met sterven, wat een proces is, maar met doodmaken. Euthanasie betekent juist: doodgaan zónder te sterven. Het doodmaken dat we in de uitzending zagen, was een fractie van een seconde, terwijl sterven uren en dagen en soms wel weken kan duren.

Rob Bruntink Hengelo

Dubbele gevoelens

Als uitgesproken voorstander van de mogelijkheid tot euthanasie en hulp bij zelfdoding riep de documentaire over de Levenseindekliniek dubbele gevoelens op. Per saldo vind ik de documentaire een gemiste kans. De documentairemaker, Marcel Ouddeken, wilde laten zien hoe de kliniek werkt met mensen in complexe situaties. Maar ik vrees dat juist de complexiteit die geboden werd, eerder verwarrend dan verhelderend werkt. Het beste was het portret van de 100-jarige Ans Dijkstra. Haar verhaal illustreerde het nog steeds nieuwe levensgevoel dat een aantal zeer hoogbejaarde mensen gaat ervaren: onthecht raken van het leven. Dat zij op de dag van haar uitje niet dood wilde, illustreert dit fraai. De documentaire rekent zo af met het misverstand dat wie dood wil een hele dag moet treuren in een hoekje. Bijzonder was dat noch in de documentaire noch in het nagesprek het woord autonomie viel.

Hans van Dam Leusden

Wilsbekwaam?

Deze week was ik erg benieuwd naar de column van Bert Keizer na de documentaire over de Levenseindekliniek afgelopen maandag. En wat schetst mijn verbazing? Keizer bespreekt het 'onthutsend eenvoudig' sterven, waarbij hij de euthanasie van de patiënt die lijdt aan dementie als voorbeeld neemt. Hij plaatst hierbij totaal geen vraagtekens. In het nagesprek over de documentaire werd niet duidelijk of de patiënt wilsbekwaam was. De directeur van de Levenseindekliniek beweerde dat na langdurige gesprekken bleek dat patiënte euthanasie wenste, maar daar was geen enkel bewijs van.

Harry Krom Wezup

Moord op tv

Moord op tv, ik ben het met psychiater Koerselman eens. Hij gebruikte die term in het onthutsende nagesprek onder leiding van Coen Verbraak. Ik beken, ik heb daarna een glas te veel gedronken. Enkele malen heb ik als huisarts euthanasie kunnen tegenhouden; achteraf waren betrokkenen er gelukkig mee.

Jan Dijk Amsterdam

Existentieel lijden

De documentaire over de Levenseindekliniek vertoonde stuk voor stuk aangrijpende portretten. De kwestie is niet dat ik eraan twijfel of deze mensen ondraaglijk leden. Integendeel. Wat mij bezighoudt, is of euthanasie in alle gevallen het juiste antwoord is op de vraag van mensen die existentieel lijden.

Annemarieke van der Woude Nijmegen

Deze rubriek bestaat vandaag uitsluitend uit passages uit bijdragen en brieven over de Levenseindekliniek die de redactie deze week ontving.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden