brieven

lezers@trouw.nl Postbus 859, 1000 AW Amsterdam

Envelopje bij begrafenis

Een envelopje vragen bij een begrafenis lijkt mij ook geen goed idee (Moderne manieren, 31 oktober). Wel zie je tegenwoordig dat mensen ervoor kiezen een collectebus neer te zetten bij een condoleance of uitvaart om een goed, vaak medisch doel te steunen. Soms heeft de overledene dit van tevoren als wens te kennen gegeven. Bij verjaardagsfeestjes of jublilea is dat al vaak het geval. Dat vind ik dan wel een mooi gebaar.

Truus Groothuis Culemborg

Schiermonnikoog

Twee berichten in de krant van de laatste tijd: de natuurwaarde van het platteland holt achteruit (Trouw, 29 oktober) en Schiermonnikoog zoekt levenskracht (24 oktober). De eens prachtige polder van het Waddeneiland is de afgelopen decennia veranderd in een arbeidsextensieve, intensief bemeste industrie-akker. Duurzame landbouw hier zou een mooie bijdrage leveren aan de oplossing van beide problemen.

Reinder de Boer 's-Gravenhage

Te grote foto's

Steeds vaker constateer bij het lezen van Trouw wat ik noem het 'NRC Next-syndroom': grote foto's en minder tekst. Ergo: grote-stappen-snel-thuis. Het argument dat het grafisch fraaie vormgeving is, esthetisch zeer verantwoord en derlijke, kan ik best delen, maar ik lees een krant vooral om geïnformeerd te worden. Dat dit ook kan met afbeeldingen, en dat die soms zelfs veel toevoegen, beaam ik volledig. Maar nodeloos grote foto's, zoals die van Lodewijk Asscher in de krant van zaterdag (er zijn veel meer voorbeelden) met links en rechts te veel loze ruimte, schieten hun doel voorbij. Dergelijke grote foto's gaan ten koste van de geschreven journalistiek en kosten op z'n minst nodeloos papier. Graag wat minder dus.

Theo Moonen Wijnjewoude

Pil van Drion

Econoom Flip de Kam stelt in zijn nieuwe boek dat de pil van Drion de zorg en pensioenen beter betaalbaar kan maken (Letter & Geest, 31 oktober). Het blijft wat onduidelijk of dit een constatering of een aanbeveling is. Het geheel doet denken aan de oude verhalen over bejaarde eskimo's die de dood verkozen op het koude ijs om de stam een betere overlevingskans te bieden. Blijkbaar kan de publieke moraal zo veranderen dat een dergelijke oplossing van ouderen wordt verwacht. Maar als economische motieven een rol gaan spelen in beslissingen rond het levenseinde, bevinden we ons op een spekglad hellend vlak.

Jos Janssen Nunspeet

Politiek is theater

Ik deel de visie van filosoof Toine Janssen dat argumentatie de kracht is van het debat (Opinie, 31 oktober). Maar als men meent dat er ooit een politiek debat zal plaatsvinden zoals hij beschrijft, vergeet men dat politici geen originele dialogen voeren, maar vooral trachten het publiek met oneliners te overtuigen. Politiek is meer theater dan dialoog. Feiten zijn minder relevant dan woordkeus, improvisatie en nonverbaal gedrag. Politiek bezien als spel laat bij openbare bijeenkomsten dan ook ruimte open voor theatrale inbreng met andere vormen, zoals een spreekkoor of een lied. Zo'n spreekkoor of lied kan, anders dan Janssen meent, wel degelijk een mening bevatten. Vanzelfsprekend geldt de beperking dat het anderen niet onmogelijk wordt gemaakt om te spreken. Dat vereist goede afspraken vooraf, op straffe van verwijdering bij niet nakoming. Politiek als spel verhardt niet, ook als het spel hard wordt gespeeld. Niemand heeft de wijsheid in pacht.

Lukas van der Drift Zeist

Ephimenco valt in herhaling

De kracht van reclame zit in de herhaling. Met zijn terugkerende waarschuwingen tegen de islam en Syrische vluchtelingen, lijkt Ephimenco zich dat credo goed ingeprent te hebben. Als lezer krijg ik de indruk dat hij over bijna niets anders meer schrijft. Om deze indruk te baseren op cijfers, heb ik de kranten van de afgelopen zeven weken opgeduikeld uit de papierdoos en geturfd. Ephimenco schreef in die zeven weken 21 columns, elke week drie. In 14 gevallen ging de column over de komst van asielzoekers en alles wat daarmee samenhangt, zoals de angst voor grote aantallen moslims, de houding van Angela Merkel of de rol van Erdogan. In zeven gevallen sneed hij een ander onderwerp aan: rugby, de dood van een oud-collega, zijn huwelijk. Maar ook een leuk stukje over een fietstocht rond Rotterdam (Trouw, 1 oktober) eindigde in een oproep aan asielzoekers om te leren fietsen!

Een columnist die twee derde van zijn stukjes over hetzelfde onderwerp schrijft, gaat zichzelf herhalen. Mij kan hij niet meer verrassen of boeien. Dat staat geheel los van de vraag of ik zijn mening deel; dat is hier niet aan de orde.

Ephimenco is een goede schrijver, die vooral zijn jeugd in Frankrijk interessant weet te schetsen. Ik roep hem op over veel meer andere onderwerpen te schrijven. Als hij toch vasthoudt aan de islam als onderwerp kan hij beter kiezen voor een ander publiek. Ik ken de mening van Ephimenco op dat onderwerp inmiddels wel.

Gerard Brinkman Castricum

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden