Brieven

Kwakzalverij (1)
Vertrekkend voorzitter Renckens van de Vereniging tegen de kwakzalverij (Trouw, 8 oktober) rekent postnatale depressie, chronische ziekte van Lyme, premenstrueel syndroom en bekkeninstabiliteit tot modeziekten. Ik ben blij dat veel artsen ,verpleegkundigen en andere hulpverleners de vele patiënten die hieraan lijden wél serieus nemen. Wanneer erkennen we dat heel veel ziekten nog geen sticker opgeplakt kunnen krijgen en dat we ons hierbij machteloos voelen? Ik ben blij dat er nog veel artsen en instanties zich af blijven vragen wat deze ziektebeelden inhouden.

Nellie Boor Harskamp

Kwakzalverij (2)
Niet gehinderd door ook maar één kritische vraag mag anti-kwakzalver Renckens - gelukkig voor het laatst - zijn treurige mantra weer eens afdraaien. Hij zet en passant een grote groep medemensen, die aan RSI en andere erkende ziekten lijden in de hoek van hypochonders en zeurpieten. De verslaggever tikt het allemaal braaf op zonder een spier te vertrekken.

Toon Schmeink Driebergen

Kuitert (1)
Waarom blijft H.M. Kuitert (Letter & Geest, 8 oktober) zich in hemelsnaam nog altijd theoloog noemen? Misschien doet hij er goed aan om zich mytholoog te noemen, of - gezien het stuk van zaterdag - verslavingsdeskundige.

Maria de Jonge Bennekom

Kuitert (2)
Theoloog H.M. Kuitert doet enorm zijn best om alle geloof in God af te doen als verbeelding en vervolgens te constateren dat het dus niet bestaat in de realiteit. Dit betoog is echter zelf ook een uiting van (zijn) verbeelding. Ik geloof ook niet dat God bestaat, nee want God bestaat niet, God ís. Net zoals ikzelf in diepste wezen, in de diepste en nederigste kern 'bèn'. Joke Roenhorst-Jansen Warnsveld

Overbevolking (1)
Laat Marco Visscher (Letter&Geest, 8 oktober) zich eens verdiepen in wat genoemd wordt de ecologische voetafdruk van de mens. Wellicht dat dit hem ertoe kan brengen voortaan af te zien van zijn oproep om 'even mee te gaan rekenen' als het gaat om de hoeveelheid ruimte die de mens in beslag neemt, c.q. meent te moeten nemen.

Léon Vrins Zeist

Overbevolking (2)
Hulde aan Marco Visscher (Letter & Geest, 8 oktober)! Inderdaad, de bevolkingsgroei is geen oorzaak van milieuproblemen. De grote oorzaak van milieuproblemen zijn de aanwezige veel te grote verschillen in welvaart binnen en tussen gebieden op aarde. Wanneer wij een eerlijke prijs betalen voor producten uit het Zuiden en wanneer wij ophouden om onze verwende lichamen te vullen met veel te veel vlees uit de bio-industrie, dan komt daardoor al veel vruchtbare grond beschikbaar voor de mensen die nu te weinig voedsel en drinkwater tot hun beschikking hebben. Zie bijvoorbeeld projecten van het Wereld Natuur Fonds om zorgvuldiger om te gaan met water.

Geerten Krijger Nieuwegein

Tomas Tranströmer
In het artikel 'Tranströmer krijgt Nobelprijs voor literatuur' (Trouw, 7 oktober) wordt poëzierecensent Janita Monna geïnterviewd. Zij maakte kennis met de Zweedse dichter tijdens Poetry International in de jaren negentig. Zij zegt: "Ik had toen nog nooit van Tomas Tranströmer gehoord, maar ik werd totaal overrompeld door zijn poëzie, die hij toen al niet meer zelf kon lezen." Dit is onjuist. In een interview in Meander Magazine (24 december 2006) zegt de vertaler van de dichter, Henk Bernlef, dat Tranströmer na een ernstige hersenbloeding in 1990 weliswaar zijn spraakvermogen kwijtraakte en halfzijdig verlamd was, maar dat het begrip voor taal, zowel gesproken als geschreven, gelukkig onaangetast bleef. Bernlef: "Als wij bij elkaar kwamen en ik hem vertaalproblemen voorlegde, maakten we gebruik van een multiple choice methode: uit een aantal mogelijkheden kruiste hij de volgens hem juiste oplossing aan." Ook stuurde Bernlef hem composities voor de linkerhand (ooit geschreven voor de Nederlandse pianist Cor Groot), die Tranströmer instudeerde en tijdens optredens op de piano speelde. Iemand anders las dan zijn gedichten voor. Monna bedoelde waarschijnlijk dat Tranströmer zijn eigen poëzie niet meer kon voorlezen.

Hans ter Heijden Harpel

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden