Brieven van Theo van Gogh

Theo van GoghBeeld Dagmar Heikens

Hij was bepaald niet haar type. Toch correspondeerde Mieke van den Berg vijf brieven lang met ene Theo van Gogh. Toen werd hij vermoord, vandaag alweer tien jaar geleden.

Toen op 20 september 2004 's middags de telefoon ging, aarzelde ik even of ik op zou nemen. Mijn hulp was aan het stofzuigen en dan is het aannemen van de telefoon altijd een onrustige bezigheid. Toch nam ik de hoorn op en noemde mijn naam.

Degene die me belde, ene Theo van Gogh, sprak er zijn verbazing over uit dat Frans Mouws in zijn toen net uitgekomen boek over Boudewijn Büch een meisje in een rolstoel noemde, Mieke. In een andere recente Büch-biografie, van Rudie Kagie, heette het meisje in de rolstoel Agnes. Hij wist dat ik Mieke was, maar wilde graag weten hoe het met die twee namen zat, en vroeg of ik dat kon uitleggen. Dat kon ik. Mijn zus Agnes en ik zaten beiden in een rolstoel, en wij beiden hebben bij Boudewijn Büch op school gezeten.

Toen mijn man thuiskwam, vroeg ik of hij op de hoogte was van de recente publicaties over Boudewijn Büch. Nieuwsgierig vroeg hij me: "Wie heeft jou daarover gebeld?" Toen ik hem vertelde dat dat ene Theo van Gogh was, was hij zeer verbaasd.

"Wat is daar zo bijzonder aan?"

Al snel begreep ik dat het een filmmaker en een columnist was die de belangstelling naar zich toe wist te trekken. Mijn man las af en toe zijn stukjes in Metro, wist dat hij geen blad voor de mond nam en soms ook erg grof kon zijn.

Dat deed me begrijpen waarom die naam me niets zei. Omdat ik allergisch ben voor drukinkt, lees ik geen kranten. Wel kijk ik tv, maar Van Gogh zal ik waarschijnlijk weggedraaid hebben als ik hem ooit gehoord en gezien had. Het leek me nou niet bepaald mijn type.

In de dagen die volgden vroeg ik weleens tussen neus en lippen door aan bekenden of zij Theo van Gogh kenden. Tot mijn verbazing bleken ze allemaal te weten wie hij was; de een wist nog beter dan de ander hoe hij zich in de media uitte. Maar ach: ik maakte me er niet druk om, ik had niets met hem te maken en ik las inmiddels de twee boeken over Büch.

Tot mijn grote verbazing ontving ik een week later een brief van Van Gogh, waarin hij herinneringen ophaalde aan het Rijnlands Lyceum. "Ik heb een nogal roerig leven geleid, met te veel drank en drugs, hoewel ook veel aardigheid ondervonden en gelachen. M'n geheugen is aangetast, maar dat belet me niet om te proberen m'n vreemde jeugd te reconstrueren. Als jongetje van twaalf (geboren in 1957) ben ik vagelijk verliefd geweest op een meisje in een rolstoel. Dat kan U dus zijn geweest, maar vermoedelijk was 't Uw zus. Ik was toen niet het type dat dames makkelijk aanspreekt, ik was vooral verlegen."

Trouw-abonnees lezen vandaag in de weekendbijlage Letter & Geest het complete verhaal over de briefwisseling tussen Theo van Gogh en Mieke van den Berg.

Mieke van den BergBeeld eigen foto

Mieke van den Berg (1952) schrijft artikelen, gedichten en boeken. Met haar man Dirk Idzinga publiceerde ze een biografie van Truus Gerhardt en een deelbiografie van Ida Gerhardt.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden