Brienesse ervaart wat ze jaren heeft laten verslonzen

BOLSWARD - Het is Karin Brienesse ten voeten uit. Ziedend als ze is, kiest de Friese zwemster na haar ontslag bij een fitness-centrum in Amersfoort de aanval: “Zij maken een stomme fout. Ze hebben er geen idee van wat ze de laan hebben uitgestuurd.”

De strijdbaarheid en grilligheid van Brienesse zal haar oud-werkgever nog blijken. Ze heeft een advocaat in de arm genomen om de kwestie bij de rechter aan te vechten. Bij de betreffende uitkeringsbevoegde instantie kwam dat initiatief haar op zeeën van complimenten te staan. “Mevrouw, eindelijk eens iemand die voor haar rechten opkomt. Anderen laten het erbij en komen hier hun geld halen”, meende Brienesse te hebben gehoord. Maar toen ze een maand later zelf om haar uitkering kwam, bleek dat een probleem. “Dat komt pas na uitspraak van de rechter ter sprake. 'Wie tot die tijd mijn huur betaalt', vroeg ik. Daar had die meneer niets mee te maken. Toen heb ik hem wel even gezegd dat ik hem een L.U.L. vond. Ik word dus gestraft omdat ik voor mijn rechten opkom.”

De slapende vulkaan Brienesse is weer ontwaakt. Voor het laatst gebeurde dat in de zomer van 1996 in Drachten, toen ze na een conflict met de bond met de vierde wereldtijd op de 100 meter vrije slag iedereen met stomheid sloeg. Niet in het minst zichzelf. Ze zegt nog altijd te kunnen lachen, maar gaat zichtbaar gebukt onder de kwestie. Ze kreeg een hart onder de riem geschoven door Ellen van Langen, die ze deze week voor de tv hoorde zeggen: 'Neemt een bedrijf een topsporter aan, dan weet men dat die er het maximale uit zal halen. Een topsporter is niet anders gewend'.

Brienesse: “Geef me een baan, geef me een uitdaging. . . Ik had het daar geweldig naar mijn zin. Ik deed onder meer de zwemlessen voor drie- en vierjarigen. Honderd procent ging met een diploma naar huis. Jeroentje had problemen met zijn spieren, dat ging allemaal wat moeilijk. Ik ging op mijn vrije zondag met hem oefenen. Want Jeroentje zou er doorkomen. Ik heb me daar het schompes gewerkt. Hier ben ik echt helemaal ziek van. In '94-'95 heb ik bij de Amersfoortse Verzekeringen gewerkt. Kon ik ook na een jaar opkrassen. Vanwege die sport natuurlijk. Nu had ik eindelijk alles op een rijtje. Ik zou op 1 februari full-time in dienst treden van dat fitness-centrum. Na de WK zou ik de KNSB een briefje schrijven, dat ik met topsport zou stoppen. En nu? Nu is alles weer onzeker geworden. Kan ik wéér opnieuw beginnen.”

Zwemster Brienesse presteert bij de gratie van conflicten, concludeerde haar eerste en belangrijkste trainer Ad Roskam eens. Die stelling weerlegt ze niet, maar tegelijkertijd smeekt de 28-jarige zwemster bijna om “eindelijk eens een beetje regelmaat in mijn leven. Van al dat kankeren word je ook wel eens moe. Het zou prettig zijn als het allemaal eens één keer mee zou zitten.”

Vandaag is het tijdens de winterkampioenschappen in Drachten weer een van die beslissende momenten, als de WK-limiet op de 100 meter vlinderslag wordt gevraagd. “Bedanken wil ik mijn bedrijfsleider hier niet voor, het zit me niet lekker. Maar dit heeft inderdaad ook een andere weerslag. Ik zal hem natuurlijk wel even laten zien wie hij de deur heeft uitgezet.”

Niets vernomen

Vrijwel niemand hield nog rekening met Karin Brienesse, van wie na de Olympische Spelen in Atlanta niets meer werd vernomen. Het was ook mooi geweest, met de oogst van een maal goud, vier zilver en vijf brons, vergaard tijdens vijf EK's, drie WK's en drie Olympische Spelen. Maar het besluit om er definitief mee te kappen had Brienesse ook in een seizoen van 'lummelen' niet genomen. Nooit afkerig van een experiment hapte ze toe, toen de in Nederland wonende Surinamer Rick Harloo en Amerikaan Bob Poindexter haar vroegen of ze zich een jaartje naar hun trainingsregime wilde schikken. “Ik ben in een situatie terecht gekomen die voor het Nederlandse zwemmen ongewoon is. Twee mensen die zich alleen op mij concentreren en de zaken volkomen anders aanpakken. Ik heb nu een afgewogen sportdieet; voor het eerst in mijn leven doe ik echt aan krachttraining; de zwemoefeningen zijn compleet anders en ik concentreer me geheel op de vlinderslag, vroeger mijn bijnummer.”

Wat er dit weekeinde verder ook gebeurt met Brienesse - gisteren won ze de 50 meter vrij - ze zal opzien baren. En ze verkneukelt zich daarop. “Wel eens donkere mensen gezien bij een NK zwemmen? Zaterdag komen er twee van twee meter lang. Bob, mijn fysiotherapeut en krachttrainer, is een oud-basketballer, twee meter lang en twee meter breed. Die heeft geen idee wat hem te wachten staat, hij heeft nog nooit een zwemwedstrijd gezien. De hele week is hij al zenuwachtig. Vaak staat Bob hoofdschuddend te kijken, vindt het maar wonderlijk wat zwemmers allemaal voor hun sport moeten doen. Maar op zijn vakgebied is hij geweldig. Hij heeft precies uitgezocht welke spieren voor de vlinderslag worden aangesproken. En als fysiotherapeut weet hij wat mijn geopereerde heupen wel en niet kunnen hebben.”

Het zwemtechnische deel valt onder verantwoording van Rick Harloo, ooit assistenttrainer van de onvergetelijke Anthony Nesty, de Surinaamse olympische kampioen van Seoul en wereldkampioen van Perth '91. “Rick heeft nog altijd contact met Nesty, samen willen ze in de toekomst een zwemploeg voor Suriname opzetten. Hij was zelf ook vlinderslagzwemmer, hij kan alles in het water voordoen. Ik deed nogal wat dingen die niet goed waren. Ik voel constant twee paar ogen op mij gericht, dan werk je echt wel harder. Bij een club kan je nog wel eens ergens onderuit komen.”

Vorig jaar werd Brienesse nog uit de kernploeg gekieperd omdat ze haar logboek niet wilde overleggen. Nu levert ze elke dag braaf briefjes in met wat ze heeft gegeten. “Dat is nogal iets anders. Met zo'n logboek werd niets gedaan. Zo'n dieet helpt echt. Als dit geen vruchten had afgeworpen, had ik het bijltje er al bij neergegooid. Deze twee jongens zijn dag in dag uit met me bezig. Maar denk niet dat het makkelijker gaat. Natuurlijk zijn er conflicten geweest. Maar als ik echt zo lastig ben, had Ad Roskam het nooit van '84 tot '90 met mij volgehouden en waren die jongens er al mee gestopt. Bob is een strever, een èchte Amerikaan. Als een sporter minder inzet toont, houdt het voor hem op.”

“Krachttraining is voor mij geen ramp maar ramp-extra. Dat was ik helemaal niet gewend, er is nooit iemand geweest die me kon vertellen hoe ik dat moest doen. Ik zie de resultaten. Voor mij geen twee uur zes kilometer zwemmen meer. Je ziet ook aan de toegenomen omvang van Michelle Smith (meervoudig olympisch kampioene dankzij de begeleiding van voormalig discuswerper Erik de Bruin) dat ze anders traint dan de gemiddelde zwemster. Dat doe ik nu ook, maar de bondscoach heeft nog nooit geïnformeerd naar wat wij doen. Die weet bij wijze van spreken niet eens dat ik nog zwem.”

Herstel

“Na al die jaren vergt het herstel meer tijd maar dat compenseer ik door een betere techniek en meer kracht. Die laatste meters gingen vroeger in een hoog tempo met korte armslag. Nu kan ik de 100 vlinder tot de finish goed volbrengen. Dat ik op deze leeftijd mijn techniek zo heb kunnen verbeteren, valt me erg mee. Ik ben me aan het bewust worden wat ik jaren heb laten verslonzen.”

Slechts eenmaal beklom Brienesse op persoonlijke titel een internationaal erepodium. Tijdens de EK van '91 won ze zilver op de 100 meter vrije slag. Haar grootste 'triomf' vond drie jaar eerder plaats, toen ze in Seoul als slotzwemster de 4x100 vrije slagestafette naar olympische zilver loodste, achter het ongenaakbare kwartet van Oost-Duitsland. Het najagen van individueel succes op mondiaal niveau vormt echter niet de drijfveer om te pogen als vermoedelijk meest ervaren zwemster volgende maand aan de WK in Perth deel te nemen. “Het is dom dat veel westerse zwemsters zich laten ontmoedigen door de prestaties van de Chinezen. Dan maak je je druk om niets, zoiets gebeurt namelijk toch elke keer. Wat heb ik met die Chinese zwemsters te maken, ik probeer het maximale uit mezelf te halen. Ik kijk niet naar medailles, ik kijk naar tijden. Met de tijd waarin ik in Seoul zesde werd op de 100 vrij, zou ik het nu niet eens meer redden. Een finale bereiken wordt steeds moeilijker, dus is de uitdaging ook elke keer weer nieuw.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden