Brief Oekraïne stelt nabestaanden teleur

mh17 | Oekraïne komt niet over de brug met radarbeelden waarop familieleden van de slachtoffers van de crash hadden gehoopt.

Oekraïne heeft een kans laten liggen om duidelijkheid te verschaffen over de radarinstallaties in het oosten van het land, waar twee jaar geleden vlucht MH17 werd neergehaald. Dat zegt een groep nabestaanden van de 198 Nederlandse slachtoffers.

Daarmee maakt Oekraïne zich niet minder verdacht, stellen de nabestaanden bitter vast na het lezen van de brief van vicepremier Gennadi Zoebko, die zij gisteren in Engelse vertaling ontvingen.

Zoebko betuigt in zijn brief het diepe medeleven van de Oekraïense bevolking met de slachtoffers van MH17 en hun nabestaanden, maar hij herhaalt vervolgens wat de Oekraïense regering al eerder heeft gezegd: er zijn geen primaire radarbeelden waarop mogelijk te zien zou zijn vanaf welke plaats en op welk moment de Boeing 777 van Malaysia Airlines is neergehaald. De radarinstallaties waren buiten gebruik wegens onderhoud, zegt Oekraïne.

Het vluchtverkeer in het oosten van Oekraïne werd op donderdag 17 juli 2014 door de luchtverkeersleiding gevolgd op basis van de secundaire radar, in feite informatie die overvliegende toestellen vanuit de cockpit naar de grond sturen. Dat gebeurde geheel volgens de regels van de internationale luchtvaartorganisatie ICAO, benadrukt Zoebko.

Zijn brief, die vorige week op de Nederlandse ambassade in Kiev werd bezorgd, is een reactie op de brief die 22 families van nabestaanden een half jaar geleden stuurden aan zowel de Russische president Poetin als de Oekraïense president Porosjenko.

Het steekt de nabestaanden dat Oekraïne pas nu en op aandringen van premier Rutte met een reactie komt, waarin het niet ingaat op gestelde vragen. "Teleurgesteld in deze reactie, die pas na zes maanden tot ons kwam. Er zijn in het geheel geen antwoorden gekomen op onze vragen naar radar- en satellietbeelden. We worden zelfs terugverwezen naar het Nederlandse Openbaar Ministerie en de Onderzoeksraad voor Veiligheid", aldus Thomas Schansman (vader van student Quinn) en Silene Fredriksz (moeder van Bryce en schoonmoeder van Daisy) in een verklaring.

De OVV liet vorig jaar in zijn lijvige rapport weten dat de primaire radargegevens niet nodig zijn om vast te stellen dat MH17 met een Buk-raket is neergehaald. De Nederlandse regering nam dat standpunt over.

Voor het strafrechtelijk onderzoek van het internationale onderzoeksteam (Joint Investigation Team) kunnen die gegevens echter wel degelijk van belang zijn, vertelde hoofdofficier van justitie Fred Westerbeke vorige week tegen verslaggevers in Moskou. Het OM had toen al aan de nabestaanden laten weten dat het onderzoek meer tijd vraagt en dat het daarom niet zou lukken om nog voor de zomer de locatie aan te wijzen waar de Buk-raket is afgevuurd en welk type raket dat was. Westerbeke dacht begin maart nog dat dit wel voor de zomer zou lukken. "Het duurt natuurlijk te lang", zegt voorzitter Evert van Zijtveld van de Stichting Vliegramp MH17 daarover. "We willen de daders achter de tralies hebben, maar zo makkelijk is dat niet, het kost tijd."

Westerbeke vroeg de Russische autoriteiten vorige week om medewerking aan het onderzoek, en daarbij vroeg hij expliciet naar primaire radarbeelden vanaf de Russische kant van het grensgebied. Rusland houdt echter vol dat die beelden kort na het maken alweer zijn gewist, volgens de Russen een standaardprocedure bij beelden die niet in het eigen luchtruim zijn gemaakt.

Met die verklaring reageerde Moskou in januari ook op de brief van de nabestaanden. Die zijn boos dat de Russische reactie indirect tot hen kwam, via de pers, van het plaatsvervangend hoofd van het federale transportagentschap. "Wij zijn nog steeds in afwachting van een fatsoenlijk antwoord van de heer Poetin", smalen Schansman en Fredriksz.

Ze stuurden de Oekraïense brief gisteren door naar alle bij de Stichting Vliegramp MH17 geregistreerde nabestaanden. Niet iedereen staat achter hun acties. "Wij geloven niet dat de waarheid ooit naar buiten komt", zegt Robbert van Heijningen (broer van Erik, zwager van Tina en oom van Zeger). "En mocht dit ooit toch het geval zijn , dan is het maar de vraag wat je ermee kunt."

IN HET KORT

Nabestaanden MH17 worden niet wijzer van brief uit Kiev

Oekraïne houdt vol dat er geen primaire radarbeelden zijn; de radars stonden niet aan wegens onderhoud

Eerste resultaten strafrechtelijk onderzoek niet vóór, maar na de zomer

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden