Bret Easton Ellis: 'roem is het eerste jaar opwindend, maar dan ontwricht het je leven.'

Bret Easton Ellis (41) kijkt langs de vitrage naar eenAmsterdams straatje waarin niks gebeurt. Zijn benen hangen in eentrainingsbroek over de rand van zijn fauteuil. “Elk interview isals een sneeuwvlok“, zegt de schrijver over de stroom gesprekkendie hij sinds augustus heeft gevoerd: “Uniek maar zo weergesmolten.“

Hij is bezig uit te leggen hoe elke verteller in een roman eeneigen schrijfstijl vraagt, passend bij de belevingswereld van datpersonage. Of het nu een zielloze psychopaat is of eenleeghoofdig mannelijk fotomodel, zoals in zijn vorige roman'Glamorama' (1999). “Misschien denken sommige lezers daardoor datik een klinisch of kil wereldbeeld heb. Maar dan verwarren ze deauteur met de stem van het boek.“ Dan onderbreekt Ellis zichzelf:“Wat denk je, is dit een beetje interessant? Ik heb soms hetgevoel dat ik alles zit te faken, echt waar. Nooit in mijnboeken, maar wel als ik op tournee moet. Niet? Anyway, waar warenwe“

Het is vrijdagochtend. Ellis verwacht binnen te blijven totdathij 's avonds in club Odeon een lezing moet geven. Zijn suite isroyaal, alleen werkt de airco niet. Misschien zit er een Terbyvast in een rooster, suggereert Ellis, verwijzend naar dehorrorachtige speelgoedpop die een voorname rol speelt in zijnnieuwe roman 'Lunar Park'. De reparateur gaat aan het werk in deslaapkamer. Ellis hoopt dat de man zijn boeken niet meeneemt.

Op zijn nachtkastje ligt 'Feel', de 'geweldige' autobiografievan popster Robbie Williams, die daarin zijn roem maar ook zijneenzaamheid beschrijft. “Roem is het eerste jaar opwindend.Daarna ontwricht het je leven. Je moet zien te overleven, zonderjezelf te vernederen. En iedereen behandelt je anders, alsof ereen onbreekbaar schild om je heen hangt, heel frustrerend.“

Ellis verkreeg zijn roem op jonge leeftijd met zijn debuut'Minder dan niks' (1986), over rijke jongeren in Californië diezich bezighouden met drugs, seks en feestjes. Met 'De wetten vande aantrekkingskracht' (1987) verstevigde hij zijn faam. Alsaanvoerder van de Brat Pack, een stel hippe auteurs, genoot hijmet volle teugen van de wereld die voor hem openlag. De ophefrond 'American Psycho' (1991), waarin Wall Sstreet-yuppie PatrickBateman extreem gewelddadige moorden pleegt, vergrootte zijnnaamsbekendheid alleen maar.

Niet lang geleden herlas Ellis die roman voor het eerst. Hijherinnert zich de jongeman die die heftige moordscènes schreefen weet waarom ze 'explosief en krankzinnig' moesten zijn. Maaral lezend werd hij er nu lichamelijk onwel van. “Ze schokten me.Ik kan minder goed tegen geweld dan vroeger.“ Als iemand hemvertelt het boek niet te kunnen uitlezen om al het bloed,begrijpt Ellis dat. “Toen had ik gezegd: je bent een idioot.“

Ellis is gevoeliger geworden, maar aan zelfcensuur doet hijniet. “Als je je onder het schrijven afvraagt of je anderenkwetst, stop dan maar. Dan leidt het nergens toe.“ Zijn ouderswaren bijvoorbeeld niet blij met zijn debuut. “Logisch. Zeprobeerden ons een aangenaam leven bieden en opeens kwam dit boekuit dat alles afwees waarin zij geloofden.“ Hij zei zijn familiedat het fictie was. “Maar de buitenwereld dacht te weten hoe hetthuis bij meneer en mevrouw Ellis was. Het kon me niet schelenen ik moest het ook wel negeren. Mededogen leidt niet tot goedekunst. Als ik schrijf geef ik alleen om mijn roman.“

Zo pratend in zijn stoel, en ook anderhalf uur later, lunchendin dezelfde kamer, stelt Ellis de ene tegenvraag na de andere.Vaak heel direct en persoonlijk. “Dit is net The Silence of theLambs“, zegt hij over het vreemde gesprek dat zo ontstaat, defilmtitel uitsprekend met gevoel voor suspense. “Jij geeft mijiets, ik geef jou iets“, citeert hij. “Wie van ons Clarice is?Jij.“

Ellis als Hannibal Lecter, hij heeft vaak het gevoel gehad ineen kooi te leven. En zoals de kannibaal FBI-agente ClariceStarling in de film voorspelt dat zijn vragen aan haar niet over'de zaak' zullen gaan, zo buigt ook Ellis weg van 'Lunar Park'.

In die roman verwerkt hij zijn moeizame relatie met zijnvader, die te veel dronk en de familie na zijn dood schuldennaliet. Schrijvend over een schrijver met de naam Bret EastonEllis, die rust zoekt in een buitenwijk en voor het eerstsamenleeft met zijn vrouw en tienerzoon, onderzoekt de echteEllis het huwelijk van zijn ouders. En ook hoe het zou zijn omzelf een kind te hebben, een wens die hij twee jaar lang had,maar daarna verdween.

Maar door zijn tegenvragen, kracht bijgezet door een starendeblik, in een hotel dat inmiddels beklemmend stil is, gaat het nuover de favoriete drank bij het uitgaan, en over opgroeien tussenzussen. Ellis heeft er twee. “Ze zeggen me dat ik minderagressief of vreemd zou zijn geweest als mam mij als laatste hadgehad, en niet als eerste. Had jij liever een broer?“

Over moslimfundamentalisten: “Ze zijn eng! Iemand moet zetegenhouden!“

Over Irak: ,,Ellis steunde de oorlog, uit angst“, zegt hij.

De film 'Last Days' van Gus van Sant: “Onverdraaglijkpretentieus.“ Religies: “Ik veracht ze, allemaal ja.“

Omdat de bacon taai is schuift Ellis zijn bord weg en haaltzijn I-Pod op om wat nummers te laten horen, de hoofdtelefoon opschoot, volume voluit. Zijn assistent heeft er veel rommelopgezet, klaagt hij, en zet 'm uit.

Wanneer hijzelf voor het laatst hevig gehuild heeft, steltEllis een van zijn eigen vragen nu aan zichzelf. “Twee dagengeleden. Ik zat in de eerste klas wachtruimte op het vliegveldin Manchester, luisterend naar Coldplay. Ik ben al maandenonderweg en probeer mezelf bij mekaar houden.“ Zijn vingersgrijpen de tafelrand beet als om te laten zien hoe krachtig hijdat doet. “Maar ik ben uitgeput, dit reizen is lichamelijk enpsychisch slecht voor me. In Manchester stortte ik in. Ik zettemijn zonnebril op, trok me terug in een herentoilet en huildeminutenlang heel hard.“

In november is Ellis weer thuis, het is een mistigvooruitzicht. “Ik ben alleen, weet niet waar ik wil wonen of watik wil doen.“ Uit New York wil hij weg, hij is klaar met de stad.De achttien maanden voor vertrek die hij in Los Angelesdoorbracht - na het overlijden van zijn geliefde Michael WadeKaplan, aan wie 'Lunar Park' is opgedragen - waren leeg. “Ikschreef stompzinnige monsterfilm-scenario's voor studio's. Werdelke dag dronken. Gekkenwerk.“

Omdat vrije tijd weinig geluk bracht, is het wel prettig nuelke dag een schema met afspraken te krijgen. “Maar ik zie enormop tegen dat feestje van vanavond.“

Toch kost het optreden Ellis 's avonds ogenschijnlijk geenmoeite. In de talkshowsetting maakt hij grapjes, spreekt metkrachtige armgebaren en is zelfs bereid te vertellen waar hetvaak onbegrepen 'American Psycho' volgens hemzelf over ging.“Over de restricties die de maatschappij ons oplegt en de dwangwaaronder we ons op een bepaalde manier moeten gedragen, enmoeten geloven in valse waarden, dit onder de belofte dat we dangelukkig worden, wat niet waar is. Het gaat om een jongeman diede grote leugen van de maatschappij ontdekt, en die door degeweldsexplosies - of ze nu imaginair of echt zijn, probeert teontsnappen aan de strenge onbuigzaamheid van de wereld om hemheen.“

De gespreksleider complimenteert hem met het antwoord. Ellisknikt en antwoordt met nadruk: 'Inderdaad erg goed'.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden