Breng maatschappij terug in de bank

Als banken al bonussen willen geven, koppel ze dan aan iets als duurzame investeringen, bepleiten Coen van der Veer en Peter Ras.

Buitensporige verhoging van salarissen en de terugkeer van bonussen in de top van banken en verzekeraars roepen veel verzet en weerstand op - en terecht.

Hoog tijd dat banken en verzekeraars hun eigen werknemers én de maatschappij weer serieus nemen. In tijden van loonmatiging en ontslag onder bankmedewerkers is dat niet meer dan eerlijk. Maar bovendien: bonussen en compenserende absurde salarisverhogingen dienen geen maatschappelijk doel. Schaf die af of matig ze flink, en koppel ze aan maatschappelijk verantwoorde doelen, zoals duurzaamheid. De politiek moet hierop sturen. Maar ook klanten moeten in beweging komen: blijf niet mokken langs de zijlijn, maar spreek je bank aan op zijn beleid.

Groeiend verschil

ING, ABN Amro, Nationale Nederlanden, Aegon: om de beurt waren ze in het nieuws wegens (voorgenomen) salarisstijgingen en bonussen op directieniveau. Dit is inderdaad 'moreel verwerpelijk', zoals minister Dijsselbloem zegt. Nog maar vier maanden geleden schrapte ING 1700 voltijdbanen. Werknemers zien hun loon achteruitgaan. Het verschil tussen de top en medewerkers groeit. Dat is niet goed.

En dat terwijl banken en verzekeraars perfect geplaatst zijn om onze maatschappelijke doelen, zoals duurzaamheid, vooruit te helpen. Ze investeren jaarlijks honderden miljarden in woningbouw, vastgoed en hypotheken. Door duurzaamheidseisen te stellen kunnen ze via hun miljardeninvesteringen een enorme bijdrage leveren aan het terugdringen van het broeikaseffect in deze sector. Door tevens de eis te stellen van gelijk loon voor gelijk werk, helpen ze een eind maken aan de grove onderbetaling van migranten-werknemers.

Zo kunnen de banken en verzekeraars een boost geven aan de kwakkelende bouwsector en aan het Energieakkoord. Als er dan al een bonus moet zijn, koppel die dan hieraan. En laat miljardeninvesteringen niet ten koste gaan van arbeidsrechten, mensenrechten en klimaat, maar ten goede komen aan toekomstige generaties. Breng de maatschappij weer terug in de bank. Banken en verzekeraars zouden targets moeten stellen voor investeren in de verduurzaming van de economie: woningmarkt, vastgoed, energievoorziening, landbouw, industrie. Dat zijn lange termijndoelstellingen die de stabiliteit van banken en verzekeraars juist ten goede komen. En die voorkomen dat ze door te risicovolle activiteiten een gevaar worden voor de schatkist en daarmee de belastingbetaler.

Eerlijker beloningssysteem

En laten we dan ook afrekenen met het excuus dat hoge salarissen nodig zijn om de juiste mensen binnen te houden: wie enkel voor een bank wil werken vanwege een enorme bonus, kunnen we als maatschappij missen als kiespijn. Bankdirecties maken bijna volop gebruik van de strengere bonuswetgeving (maximaal 20 procent van het jaarsalaris) om daarmee hun vaste salarissen fors te verhogen. Als banken en verzekeraars het verloren vertrouwen in de samenleving terug willen winnen, moeten ze kiezen voor een eerlijker beloningssysteem. Waarbij de verschillen tussen de hoogst betaalde en het laagste salaris binnen het bedrijf veel kleiner worden. Een beloningssysteem waarin niet de (top)bankier, maar de maatschappij centraal staat.

De extreme salarisstijgingen en bonussen drijven directies, medewerkers en de samenleving nog verder uit elkaar. Den Haag kan hierbij niet blijven wegkijken. Maar ook klanten kunnen in actie komen. Simpel via de Eerlijke Bankwijzer: door een klacht tegen het bonusbeleid van hun bank in te dienen. Of door over te stappen naar een bank met een eerlijker en duurzamer salarisbeleid.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden