Breivik verliest hoger beroep over inhumane opsluiting

Anders Breivik in januari bij een rechtszitting. Beeld AP

Noorwegen schendt de mensenrechten van de extreemrechtse massamoordenaar Anders Breivik niet door hem in isolement gevangen te houden. Dat oordeelde het Noorse gerechtshof vandaag in hoger beroep en daarmee wijst het een uitspraak van een lagere rechter van de hand.

Breivik verblijft inmiddels 4,5 jaar in detentie. Hij zit een celstraf uit van 21 jaar vanwege een bomaanslag in Oslo in juli 2011 en de moorden op het eiland Utoya direct daarna, waarbij 77 mensen om het leven kwamen. 22 a 23 uur per etmaal is Breivik in zijn isoleercel, die uit drie ruimtes bestaat waar hij kan fitnessen, tv-kijken en lezen. Hij mag geen contact onderhouden met de buitenwereld.

Breivik is van mening dat de Noorse overheid zijn rechten schendt door hem op deze manier vast te houden. Hij zegt dat hij niet genoeg bewegingsvrijheid heeft en inhumaan behandeld wordt en spande daarom in 2016 een rechtszaak aan. Hij vindt bovendien dat zijn cel te koud is en dat zijn privacy geschonden wordt omdat hij regelmatig handboeien aan moet en naakt gevisiteerd wordt.

De advocaten van de massamoordenaar stelden dat deze behandeling in strijd was met het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens. Een lagere rechtbank in Oslo stelde Breivik april vorig jaar in het gelijk. “Het verbod op een onmenselijke en vernederende behandeling is een fundamentele waarde van een democratische samenleving”, zei de rechter in het vonnis.

Hoog risico

Op die uitspraak werd in Noorwegen geschokt gereageerd, vooral door de nabestaanden van de slachtoffers die Breivik op Utoya vermoorde. Op het eiland waren vooral jongeren aanwezig voor een zomerkamp van de Noorse arbeiderspartij.

De Noorse staat ging in beroep tegen het vonnis van de rechter in Oslo. Het gerechtshof zei vandaag dat de omstandigheden niet ingaan tegen de Europese mensenrechtenconventie. Bovendien acht zij de strenge detentie gerechtvaardigd omdat Breivik er nog altijd op uit lijkt extremistisch gedachtegoed te verspreiden. Tijdens zittingen maakte hij geregeld nazistische gebaren.

Hij wordt gezien als een ‘hoog risico’ aangezien hij mogelijk in de toekomst opnieuw geweld gebruikt. Andere gevangenen willen hem wellicht aanvallen als ze met hem in contact komen. De gevangenisstraf van 21 jaar kan worden verlengd als hij tegen het einde nog steeds als bedreiging wordt gezien.

De advocaat van Breivik, Oeystein Storrvik, liet direct na de zitting weten verbaasd te zijn over de uitspraak. Hij kondigde aan de uitspraak aan te vechten bij de Hoge Raad van Noorwegen, de hoogste rechtbank van het land. Ook kunnen Breivik en zijn advocaat nog naar het Europese Hof voor de Rechten van de Mens stappen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden