Breivik: Ook ik ben mijn familie kwijt

Schutter spaarde jongen op Utøya omdat hij er 'niet marxistisch uitzag, eerder rechts'

De Noorse Forensische Commissie is kritisch over het rapport waarin Anders Behring Breivik toerekeningsvatbaar wordt verklaard. Over de geestelijke toestand van Breivik verschenen twee rapporten. Eén concludeert dat hij ontoerekeningsvatbaar is. Het andere, dat vlak voor het proces verscheen, het omgekeerde.

De forensische commissie noemt het vreemd dat in dat rapport Breivik wel aan de criteria voor een persoonlijkheidsstoornis blijkt te voldoen, maar dat de conclusie vervolgens een heel andere is. De commissie vindt bovendien dat de twee opstellers onvoldoende rekening houden met de mogelijkheid dat Breivik zijn verklaringen tegenover hen had aangepast aan de hand van berichten in de media. Ze moeten nu met aanvullende rapportages komen.

De rechter las de kritische brief voor aan het slot van de zesde dag van het proces tegen de Noorse terrorist. Die ochtend nog verklaarde Breivik dat de aanwezigheid van vier psychiaters in de zaal hem beïnvloedt. "Vanzelfsprekend. Ik wil niet in het gekkenhuis belanden", antwoordde hij de aanklager. Hij verweet de aanklager hem belachelijk te maken door door vragen te stellen over de 'perfecte ridder' waarover Breiviks het heeft in zijn eigen manifest.

Voor de 22-jarige Adrian Pracon was het gisteren een extra bewogen dag. Op Utøya richtte Breivik zijn geweer op hem, maar schoot na enig aarzelen niet. Pracon vraagt zich af waarom, en kreeg gisteren het antwoord. "Hij zag er niet marxistisch uit, eerder rechts", zei Breivik. "Ik zag eigenlijk mijzelf in hem."

Pracon werd later alsnog beschoten. Want om er zeker van te zijn dat zijn slachtoffers het niet zouden overleven, schoot Breivik op mensen die hij al eerder neerschoot. Pracon speelde op dat moment voor dood met zijn hoofd onder een regenjas, en werd getroffen in zijn schouder.

Breivik verontschuldigde zich gisteren voor de slachtoffers die vielen onder toevallige passanten toen zijn bom afging in de buurt van de regeringsgebouwen in Oslo. Zich verontschuldigen tegenover nabestaanden van slachtoffers op Utøya doet hij niet. Hoe jong ze ook waren - 33 van de 69 doden waren onder de achttien - het waren 'politieke activisten'.

"Dit was een kleine barbarij om een grote barbarij te voorkomen", aldus Breivik, die Noorwegen wil behoeden voor 'islamisering'. "Ik weet wat ik heb gedaan en wat ik heb veroorzaakt. Mensen zeggen dat ze hun geliefden kwijt zijn, hun vrienden, hun familie. Men moet bedenken dat ook ik die 22-ste juli mijn vrienden en familie ben kwijtgeraakt. Het enige verschil is dat dat een keuze was." Over de optocht met rozen waaraan honderdduizenden deelnamen na Breiviks aanslagen, zegt hij: "Typisch Noors, je mag niet boos worden. Een heel onlogische reactie."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden