Braziliaans elftal

Braziliaanse sterren gezocht die in het kanarieshirt het land kunnen verenigen

Brazilië viert een doelpunt tegen Zwitserland, dat echter vanwege buitenspel werd afgekeurd. Beeld AP
Brazilië viert een doelpunt tegen Zwitserland, dat echter vanwege buitenspel werd afgekeurd.Beeld AP

Sterspeler Neymar deed maandag niet mee bij Brazilië, als gevolg van een enkelblessure. In het verdeelde Brazilië waren zoveel mensen daar blij mee, dat ploeggenoten voor hem in de bres sprongen. De reden voor de afkeer? Neymars voorkeur voor oud-president Bolsonaro.

Kick Hommes

Hij had op het veld willen staan, maar in plaats daarvan plaatste superster Neymar maandag bij het spelen van het Braziliaanse volkslied een foto op zijn Instagram. Een foto van zijn voet, ingekapseld in een moderne herstelsok. Neymar deed niet mee tegen Zwitserland, maar keek vanuit een hotelkamer toe.

Geen goed nieuws voor Brazilië, maar tegelijkertijd wel een mogelijkheid voor andere spelers om op te staan en om het imago van de ploeg wat op te vijzelen. Het ‘kanarieshirt’ werd de afgelopen jaren namelijk gekaapt door de extreem-rechtse oud-president Jair Bolsonaro. En Neymar deed daar aan mee.

Propaganda

Bolsonaro gebruikte het Braziliaanse voetbal voor politieke propaganda. Tijdens toespraken in het land droeg zijn campagneteam regelmatig het geel-blauw. Bolsonaro kreeg bovendien steun van veel (oud-)topspelers als Ronaldinho, Romario en Rivaldo. Van de huidige selectie stemden onder anderen Dani Alves en Thiago Silva op Bolsonaro. En dus Neymar.

Neymar, evangelisch christen, steunde de afgelopen maanden de campagne van de voormalig president door op sociale media een video te maken met daarin het nummer ‘22’. Dat was het nummer dat in de elektronische stemmachines moest worden ingetoetst om op Bolsonaro te stemmen. Omdat Neymar online ontzettend populair is (186 miljoen volgers op Instagram), was het voor Bolsonaro een perfect uithangbord.

Toen Bolsonaro vorige maand werd verslagen bij de presidentsverkiezingen begon de Braziliaanse voetbalbond CBF met een reclamespot om de supporters weer fan te laten zijn van het shirt én het team, zo richting het WK. “Het WK is een moment van eenheid, van feest”, aldus CBF-voorzitter Ednaldo Rodrigues.

Feest vieren na tik op de enkel van Neymar

Desalniettemin verdeelt de erfenis van Bolsonaro’s campagne dit WK de fans van Brazilië. Er werd door sommige supporters feestgevierd toen Neymar in de wedstrijd tegen Servië een tik op de enkel kreeg en als gevolg daarvan niet alleen tegen Zwitserland afwezig was, maar mogelijk zelfs de andere wedstrijden van Brazilië dit WK mist.

Dat geluid klonk zo sterk dat onder anderen zijn medespelers Casemiro en Raphinha sociale media opzochten om steun te betuigen aan hun kompaan. Die laatste plaatste een bericht waarin hij Neymar vergeleek met die andere sterspelers dit WK. “Argentijnse fans behandelen Messi als God. Portugal-fans zien Cristiano Ronaldo als een koning. En Braziliaanse fans juichen voor Neymar als hij zijn been breekt.”

De Braziliaanse Ronaldo steunt Neymar ook via sociale media. Op zijn Instagram-kanaal uitte de oud-spits kritiek op de Braziliaanse fans. ‘Het vieren van een blessure; hoe ver zijn we heen? Wat voor wereld is dit? (...) Er zijn altijd mensen tegen je, maar het is tragisch te zien dat de maatschappij intolerantie bagatelliseert en haat normaliseert.’

Richarlison, een van de meest uitgesproken politiek links-georiënteerde spelers van Brazilië

Bondscoach Tite van Brazilië stelde voor het WK al dat politiek in de kleedkamer geen rol speelt. Maar nu Neymar letterlijk is weggevallen uit het team wordt de nieuwe ster Richarlison naar voren geschoven als niet alleen een groot voetballer, maar ook een man die alle Brazilianen weer van het nationale elftal kan laten houden.

Richarlison, spelend bij Tottenham Hotspur, is een van de meest uitgesproken politiek links-georiënteerde spelers van de Braziliaanse selectie. De 25-jarige aanvaller nam het diverse malen op voor de lhbti+-gemeenschap in Brazilië, ageert fel tegen elke vorm van racisme op en rond het voetbalveld (onlangs nog toen in een oefenwedstrijd tegen Tunesië een banaan naar hem werd gegooid) en ging fel in tegen het antivaccinatiebeleid van Bolsonaro tijdens de coronacrisis.

Lula kijkt naar het WK in het shirt van de selectie, Bolsonaro houdt zich stil

Medestanders van Lula hopen nu dat een goed spelende Richarlison Brazilië kan verenigen, al kan alleen succes op het WK daar echt voor zorgen. Tegen Zwitserland lukte dat niet: Richarlison werd na zeventig minuten gewisseld. Brazilië won wel, stroperig, met 1-0, en plaatste zich voor de achtste finales.

Bolsonaro heeft zich vooralsnog stilgehouden rond het WK. Dit in contrast tot Lula, die juist publiekelijk toont dat hij het WK kijkt in een shirt van de selectie. Op zijn officiële website kunnen fans de opdruk downloaden die Lula ook heeft laten drukken. Hij zei tegen journalisten: “Het shirt is niet van één partij. Het shirt is van 213 miljoen inwoners die van dit land houden.”

Lees ook:

Lula wint, maar Brazilië besturen wordt nog knap lastig

Het minieme verschil waarmee de linkse Lula de radicaal-rechtse Bolsonaro versloeg geeft al aan: het besturen van het verdeelde Brazilië wordt nog een flinke klus.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden