Review

Brave weemoed in een hip jasje

De publiciteit is goed geregeld, en je krijgt er een modern-ogende cd-rom bij cadeau, maar dat maakt van 'Omgekeerd' nog geen interessante bundel.

De debuutbundel 'Omgekeerd' van de Belg Dimitri Casteleyn is de eerste in een reeks van vijf poëziedebuten die het PoëzieCentrum Gent dit jaar t.g.v. zijn vijfentwintigjarig bestaan gaat uitgeven. Behalve beginnend dichter is Casteleyn ook zakenman, iemand die naar eigen zeggen 60% van zijn tijd aan het 'harde' zakenleven besteedt en 40% aan de 'zachte' poëzie.

Hij heeft zijn zakelijk instinct direct aangesproken en drie sponsors (hij noemt ze 'partners') voor zijn eersteling weten te interesseren. Hun logo's, waaronder die van een grote Nederlandse bank, zijn onder aan de flaptekst opgenomen. Die sponsoring zorgt direct al voor een gegarandeerde afname van een x-aantal exemplaren van het gebundelde schoons.

Een wervende aanprijzing op het achterplat van Benno Barnard maakt als premature minirecensie de marketingstrategie rond dit debuut op smaak af. En dan is er tot slot nog een cd-rom bij de bundel gevoegd met negen 'bewegende' gedichten waarin je al klikkend met je muis variaties of uitgeklede versies van de verzen te zien krijgt.

Met dit laatste, aldus Casteleyn in een interview, mikt hij op 'publieksverruiming': op nieuwe lezers die doorgaans alleen dat lezen en bekijken wat op internet en cd-roms figureert.

Qua zelfpromotie is hij dus niet over één nacht ijs gegaan en dat heeft direct al een tweede druk opgeleverd! Maar dat zegt over de kwaliteit van zijn werk nog niets. 'Omgekeerd' is een lievige, brave, vrij traditionele bundel die graag modern wil overkomen.

Al dat kekke talige gebeweeg op de bijgevoegde cd-rom laat onverlet dat zijn verzen nogal wat weemoedslyriek uit de oude doos te berde brengen. De wisselingen der seizoenen, de naar het voorbije verwijzende herinneringen, alsmede dood en teloorgang zetten ouderwets de toon. Een vleug ingetogen erotiek hier en daar ('een blik naar / de lijnen onder je blouse') doet bijna Victoriaans gedateerd aan.

Er staan gerust her en der mooie passages in de bundel maar zelden een compleet gaaf gedicht. In 'De akkers van mijn vader' bijvoorbeeld, handelend over de dode vader, worden de zorgzame rol van de vader in het verleden en de zorgzame rol van de zoon nú mooi gezwaluwstaart en dat haalt op poëtische wijze de scherpste kantjes van de dood af.

Maar hetzelfde gedicht begint irritant vaag met: ,,Langs een gordijn van draden / langzaam omlaagzakkend / hebben de seizoenen mijn wonden / geheeld''. Het gedicht bevat ook nog een aartslelijk neologisme 'ademlopend' en een overbodige slotregel. Als geheel is het dan toch niet goed.

Die vaagheid is Casteleyn vaker aan te rekenen (,,Je schreef met licht in de wolken / toen je afscheid nam'') en berust in wezen op óf onhandigheid óf een hopeloos verouderd concept van wat als 'poëtisch' doorgaat. Het theatrale is hem evenmin vreemd ('want voorwaar, ik zeg U / het uur van het lichaam nadert'), wat soms tot belachelijke pathos leidt.

Het is allemaal te vaag, te ernstig, te veel Poëzie met een kapitaal, wat reuze ouderwets is. En dan redt een gedicht als 'Niet HH' (zie het kadergedicht beneden), dat op de cd-rom staat en in de new speak van a-poëtische, immer computerende jongelui is gesteld, deze onrijpe, slordige bundel echt niet.

Ziehier de publieksverruiming waarnaar deze zakenman/dichter streeft. Alsof je in een chatbox van het World Wide Web verzeild bent geraakt. Zouden de jongelui hiermee voor de poëzie te lijmen zijn?

4get it!

Net zomin als Laarmans, een personage van die andere Belgische zakenman/literator Elsschot, de mensen wist te lijmen voor een abonnement op het waardeloze Wereldtijdschrift. Elsschot echter maakte daar een epaterende vertelling van het zakenleven van.

Casteleyn daarentegen wil bloedserieus jonge lezers winnen met '4U2' en mislukt daarin smadelijk. Want in de slotstrofe wordt hij 'gek van letters, / cijfers en talen door mekaar'. Wel: daar heeft zijn doelgroep, de computernerds, nou totaal geen last van!

'Omgekeerd' is te veel hooi op de vork van een te klein en overambitieus poëtisch talent.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden