Brandpreventie: de inhaalslag is begonnen

Nog zeker 116000 gebouwen in Nederland moeten worden gecontroleerd op brandveiligheid. De nieuwjaarsbrand in Volendam van 2000 heeft in veel gemeenten geleid tot een andere aanpak van brandpreventie. Maar het zal nog jaren duren voordat alle achterstanden zijn weggewerkt.

AMSTERDAM - ,,Pas in 2007 hebben wij onze achterstand ingelopen'', zegt Tonnie Wold, hoofd risicobeheersing van de brandweer Leeuwarden. In de Friese hoofdstad zijn circa 1350 'vergunningplichtige gebouwen': openbare gebouwen, kinderdagverblijven of horecagelegenheden waarin meer dan vijftig mensen kunnen.

Zulke gebouwen moeten op brandveiligheid worden gecontroleerd. Voldoen de panden aan alle veiligheidseisen, dan krijgen de eigenaren een gebruiksvergunning. Maar de Leeuwarder brandweer kampt met een capaciteitsprobleem, waardoor nog niet de helft van de panden is gecontroleerd. Wold: ,,We rekenen bij de niet gecontroleerde gebouwen op het verantwoordelijkheidsgevoel van de eigenaren.''

Ook Deventer loopt achter met het verlenen van gebruiksvergunningen: ongeveer de helft van de 600 panden is nu gecontroleerd. Hubert Weitenberg van de brandweer: ,,Grote gebouwen als verzorgingstehuizen hebben onze prioriteit. Op het gebied van horeca hebben we overigens geen grote achterstand.''

Brandveilig is Nederland dus nog lang niet. Toch heeft de nieuwjaarsbrand in Volendam het denken over brandveiligheid in Nederland ingrijpend veranderd, vermoedt veiligheidsexpert Marnix Eysink Smeets. ,,Nederland is het gedogen zat. Veiligheid heeft een andere plek in onze maatschappij gekregen. We koesteren een utopisch verlangen naar vrijheid en eisen steeds vaker dat de overheid de vrijheid van anderen inperkt.''

Ook Louis Witloks van het Nederlands Instituut voor Brandweer en Rampenbestrijding (Nibra) vindt dat er anders over brandveiligheid wordt gedacht: ,,De gemeenten zijn duidelijk met een inhaalslag bezig. Men doet volop controles, schrijft bedrijven aan. In Rotterdam heeft de brandweer onlangs de horeca weer doorgelicht. Maar het is een lastig proces: overstappen van een gedoogcultuur naar een handhavingscultuur.''

Het afgelopen jaar volgden 600 ambtenaren en brandweermensen bij het Nibra een cursus brandpreventie. Dat is ruim tien keer zoveel als vóór Volendam. De korpsen van Leeuwarden en Deventer hebben vacatures voor brandpreventiemedewerkers: de capaciteit moet de komende jaren worden verdubbeld.

Don Berghuis, voorzitter van de Nederlandse Vereniging voor Brandweerzorg en Rampenbestrijding: ,,Mijn indruk is dat er de afgelopen twee jaar forse inspanningen zijn gedaan.'' Al krijgt brandveiligheid in de politiek en media toch minder aandacht dan een jaar geleden, vindt Berghuis: ,,De attentiewaarde van brandveiligheid vermindert.'' Daarom blijft het volgens hem belangrijk dat burgers en ondernemers hun eigen verantwoordelijkheid nemen.

Dat vindt ook Hermannus Stegeman, caféhouder in Utrecht. ,,Sinds Volendam worden caféhouders veel meer op hun verantwoordelijkheid gewezen. En dat vind ik heel goed.'' En dus hangen er géén mooi uitgelichte doeken aan het plafond van Hofman Café. En binnenkort komt er een nieuwe nooduitgang in kroeg Hemmingway, een forse investering. Stegeman: ,,Je wordt ook heel creatief met kerstversiering. Ieder idee moet je toetsen aan brandveiligheid.''

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden