Brand bij Tsjernobil veroorzaakt radioactieve rookwolk

Van onze wetenschapsredactie AMSTERDAM - Een grote brand in de omgeving van het complex kerncentrales in Tsjernobil heeft gisteren nog onbekende hoeveelheden radioactiviteit in de lucht gebracht.

De brand begon om negen uur 's morgens en woedde tot het eind van de middag. Vijf onbewoonde dorpen brandden volledig af. Het vuur maakte veel stof en roet vrij, dat afkomstig was uit de huizen, de begroeiing en de bodem zelf.

De hete verbrandingsgassen stegen met hun radioactieve last tot minstens een kilometer hoog, en kregen daardoor de kans zich te verspreiden tot buiten de ontruimde zone. Hoewel verslagen uit het gebied repten van een 'harde wind richting Kiev' - een stad die ongeveer zuid-zuidoost van Tsjernobil ligt - meldde weerman Jan Visser van Trouw dat volgens de Engelse weerkaarten de wind gisteren eerder zwak en in noordoostelijke richting was. In de hogere luchtlagen is de stroming de komende dag in ieder geval oostelijk. De grootste plaats in die richting is Tsjernihiv, met enkele honderdduizenden inwoners, op honderd kilometer afstand. In Kiev werd gisteravond in elk geval nog geen verhoogde radioactiviteit gemeten.

Er wordt in het gebied geen neerslag verwacht en dat is gunstig: het geeft de radioactieve deeltjes de kans zich te verspreiden voor ze 'uitregenen'

De brand ontstond in een van de vijf dorpen, mogelijk door een weggeworpen sigaret, en verspreidde zich snel over het gebied. De kerncentrales zelf - er zijn er nog twee in werking - zouden niet worden bedreigd.

Het terrein rond de in 1986 ontplofte kerncentrale is wegens besmettingsgevaar ontruimd, maar gisteren was de dag dat geëvacueerde bewoners van de dorpen rond de centrale even terug mochten keren om de graven van hun familie te verzorgen. De mensen zijn onmiddellijk met bussen opnieuw het gebied uit gebracht.

De ramp bij Tsjernobil bracht in 1986 naar schatting enige duizenden kilo's radioactief materiaal in de lucht. Veel daarvan is destijds buiten het gebied terechtgekomen, vooral in Wit-Rusland, maar ook in West-Europa.

Prof. Chris Hohenemser van de Clarke universiteit in Worcester in de VS, een expert op het gebied van radioactieve fallout, zei gisteravond tegen deze krant dat hij niet verwachtte dat de brand gevaar voor omringende gebieden zou opleveren: "Van de oorspronkelijke besmetting van het gebied is door het natuurlijke verval al 90 procent verdwenen. Met name de radioactieve jodium, het smerige spul dat voor schildklierkanker zorgt, is helemaal verdwenen. Het restant bestaat vooral uit cesium en strontium en is door de regen, die in dat gebied regelmatig valt, uitgespoeld naar diepere lagen. In de planten zal niet veel zitten. Dus van de oorspronkelijke fallout die op het nu uitgebrande gebied is gevallen, zal misschien een procent de lucht ingaan."

Een woordvoerder van het Oekraïense ministerie voor volksgezondheid verklaarde gisteren, dat de wolk een bedreiging vormt voor de bevolking rond het gebied.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden