Brahmanen van het Westen

David Nolens beschrijft in zijn nieuwe roman loners, op zoek naar nieuwe verbanden en levensidealen. Dat doet hij in een weinig gelikte, imposante stijl.

De Vlaamse romancier David Nolens (1973) is de zoon van de grote Vlaamse dichter Leonard Nolens. En hoewel hij zich op een ander terrein beweegt dan zijn vader verloochent hij zijn afkomst niet. Zijn romans hebben een onmiskenbaar dichterlijke inslag en het verhaal wordt niet rechttoe rechtaan, maar als het ware indirect verteld. Nolens' vierde boek 'De kunst van het wachten' is een welhaast symbolische roman over de geest van onze tijd, met zijn behoefte aan vaart en vooruitgang, met zijn technologische en maatschappelijke dadendrang. Van hoog tot laag 'werden mensen geknecht tot slaven van hun bedrijvigheid', staat er ergens.

Op een goede dag heeft Jack, werkzaam op een reclamebureau, er genoeg van, zegt zijn baan vaarwel, verkoopt een willekeurige voorbijganger een knal voor de kop, krijgt een klap terug en ontwaakt naast de

dakloze Roman, van onbekende komaf. Voortaan zweert ook Jack het materialistische leventje af en zwerft rond. "Hij dacht aan hoe hij

zich dagen, soms weken een simulant had gevoeld: iemand die het leven van een ander leefde. En hoe dikwijls had hij niet nachten met

vrienden in het café gesproken over de onmogelijkheid iemand te zijn,

buiten de wetten en geplogenheden om (...) En het ergste was nog dat

al wat zijn vrienden en hij in dat verband bedachten, al bedacht was,

dat het al door iemand in een kamer was opgeschreven en gepubliceerd, in pamfletten was aangeklaagd of op barricade of bühne verkondigd." Jack gaat op zoek naar 'een derde weg, die van wat hij noemde: een nieuwe aristocratie'.

Die nieuwe aristocratie van wereldverachters en onthaaste waarheidszoekers vindt hij in een aangroeiend gezelschapje zwervers en ontheemden, asielzoekers, junks, alcoholisten, de mens die "het punt had bereikt waarop hij slechts een aalmoes nodig had om te overleven en niet inzat over de groei van de economie".

Jacks tocht van Brussel naar Kopenhagen, naar Tanger, naar Groenland, heeft wel wat weg van Jack Kerouacs befaamde escapistische roman 'On the Road' maar het is voor deze Vlaamse Jack toch vooral een filosofische keuze: ergens noemt hij de mensen van de straat, waartoe hij zelf is gaan behoren, zonder ironie 'de brahmanen van het Westen'.

Of de lezer zich door Nolens' evocatie van die nieuwe aristocratie der onmaatschappelijken laat verleiden, vraag ik me overigens af. Een ideale wereld beschrijft hij zeker niet. Met al die verslavingen en vaak vemeende vrijheden heeft het ook wel wat weg van oude hippiedromen, maar het kan zijn dat de zen-achtige illusieloosheid en onthaasting van dit narrenschip vol zwervers sommige onthechte lezers trekt. Ikzelf was meer geïmponeerd door de stijl van het verhaal, die doet denken aan het Duitse expressionisme uit het interbellum, Kafka en Döblin.

Er is in Vlaanderen al enige tijd een soort revival gaande van ontregelende vertellingen in een weinig gelikte stijl, die je kunt beschouwen als een verzet tegen al die lekker opgediste, sappige coming of age-verhalen van veel debutanten. Annelies Verbeke, Yves Petry, Peter Terrin zijn namen die je daarbij te binnen schieten. David Nolens behoort er ook toe. Zijn roman gaat over loners op zoek naar nieuwe verbanden en levensidealen. En zoals dit geen voor de hand liggende levenskeuze is, zo is ook de bijpassende verteltrant niet zomaar toegankelijk. In vorm en inhoud proberen Nolens en zijn geestverwanten de literatuur weer in de richting van grotere ernst, ideeënrijkdom en stijlbewustzijn te drijven. Geen kassuccessen voor de goegemeente maar gedachtenexperimenten voor de goede verstaanders. Misschien zou je schrijvers als Nolens in dat opzicht de nieuwe aristocratie in de literatuur kunnen noemen.

David Nolens: De kunst van het wachten. De Bezige Bij, Antwerpen. ISBN 9789085422587; 208 blz. € 22,50A

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden