Brabants Orkest vindt met Martins 'Golgotha' zinvol alternatief

Herhaling morgenmiddag in Schouwburg Casino in Den Bosch. De opname uit Eindhoven wordt 18 april om 14.15 uitgezonden via Radio 4.

Zoals zoveel componisten kon Martin niet om de muziekdramatische mogelijkheden van het Paas-evangelie heen, maar aarzelde lang voordat hij ermee aan de slag ging, onder andere uit respect voor het werk van Bach. Midden in het geweld van Wereldoorlog II schreef hij zijn oratorium 'In Terra Pax', wat een soort wegbereider werd voor 'Golgotha', waaraan hij werkte van 1945 tot '48.

Het zien van de beroemde ets van Rembrandt 'De drie kruisen' werd zijn inspiratiebron. Hij koos zijn teksten uit de vier evangelien en voegde daar nog delen uit de 'Meditationes' van St. Augustinus aan toe. Kerkmuziek wilde hij er niet van maken; de persoon van Jezus fascineerde Martin het meest en hij stelde hem centraal, net als Rembrandt.

Martin was een zeer erudiet man, een estheet, wiens muziek vaak zowel iets rationeels heeft als iets sterk emotioneels. Maar hij ging niet zo makkelijk met zichzelf aan de haal.

Sober

In 'Golgotha' overweegt een beschouwende stemming, waartegen de sterk aansprekende begin- en slotkoren zich scherp aftekenen en ook de avondmaals- en kruiswoorden een sterke dramatische lading krijgen. Terwijl soberheid troef is, wordt op die momenten de vocale schrijfwijze vlammender en de instrumentatie geprononceerder.

Martin was beslist geen avantgardist was; hij schreef binnen op de traditie gebaseerde technieken toch een eigen klanktaal. Een idioom dat wel direct aanspreekt, maar dat een geconcentreerde luisterinstelling vraagt en van de uitvoerenden zowel gevoel voor drama en klankkleur als een grote gereserveerdheid in het gebruik daarvan.

Hubert Soudant bleek een ideale dirigent voor dit project. Hij wist de vijf solisten, het Brabant Koor en Het Brabants Orkest tot een stevige eenheid samen te smeden, waardoor de specifieke kwaliteiten van dit prachtige werk uitstekend uitkwam.

Soudant ging zowel bevlogen als heel beheerst met de partituur om, wat voor een juist evenwicht zorgde in de onderliggende emoties en de uiterlijkheden van de verhaaltrant.

Degelijk

Wout Oosterkamp imponeerde als Jezus, hoewel hij naar mijn smaak te veel moeite doet om zijn timbre Frans te laten klinken. Evenwichtig was het kwartet van Thea van der Putten, Sylvia Schluter, Alex Vermeulen en Hubert Claessens.

Degelijk, soms heel mooi zong het Brabant Koor. Het Brabants Orkest kon meteen het nieuwe orgel benutten dat in dit werk voor een echt mooie aanvulling in het klankbeeld zorgde.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden