Boze gemeenteraad legt Pools parlement droog

Een Poolse landdag zonder wodka. Het weerspreekt alle stereotypen, maar als het aan de gemeenteraad van Warschau ligt, is hij binnenkort een feit. Eind vorige week besloot de meerderheid van de raad dat het parlement een bedrijf is als elk ander bedrijf binnen de gemeente Warschau en onder de wet op het behoud van de nuchterheid valt. En dus mag het winkeltje in het parlement geen alcohol meer verkopen, en dus mogen de twee restaurants waar de vertegenwoordigers van het Poolse volk tot nu toe hun borrel gebruikten, die niet meer schenken.

De Poolse overheid doet er alles aan om de schadelijke gevolgen van de alcoholconsumptie voor de volksgezondheid en de economie terug te dringen. Het wodkagebruik is sinds de val van het communistische regime in 1989 gedaald. Dat neemt echter niet weg dat een Nederlandse firma als Bols fraaie omzetcijfers uit de verkoop van wodka in Polen kan melden. Bovendien is de consumptie van andere soorten alcohol, met name bier, sterk gestegen. Statistici waarschuwen dat het verbruik per saldo stijgt, vooral onder jongeren. Dat wordt in de hand gewerkt door het feit dat de tolerantie van het fenomeen openbare dronkenschap nog altijd groot is.

Het lijkt logisch dat het parlement het goede voorbeeld stelt aan een natie die haar trieste reputatie nog altijd eer aandoet. Zo is het echter niet. De dames en heren parlementariërs zijn niet te spreken over het droogleggen van hun werkterrein en beschuldigen de gemeenteraad ervan uit te zijn op wraak.

Het parlement stelde vorig jaar een maximum aan de inkomens van de raadsleden, nadat in de media een ware competitie was losgebarsten over de vraag wie de grootste profiteur in overheidsdienst wist op te sporen. De decentralisatie van het landsbestuur die op 1 januari vorig jaar van kracht werd, geeft lokale bestuurders de mogelijkheid hun eigen salaris vast te stellen, een privilege waar gretig gebruik van werd gemaakt. Het gegraai had tot gevolg dat menig burgemeester een hoger inkomen toucheerde dan de premier of de president van de republiek.

De initiatiefnemer van de drooglegging, Karol Karski, haalde eerder de publiciteit als best verdienend raadslid in de gemeente Warschau. Tienduizend zloty (ruim vijfduizend gulden) per maand is een forse vergoeding voor een bijbaan bij de overheid, in een land waar de gewone ambtenaar -agent, leraar, verpleegster- met ongeveer 15 procent van dat bedrag moet rondkomen.

Een opvallend gegeven is dat zowel de steun voor de drooglegging in de gemeenteraad als het verzet ertegen in het parlement, niet gebonden is aan politieke voorkeur. In de verbale praktijk van de dagelijkse politiek bestrijden de regerende Verkiezingsactie Solidariteit (AWS) en de post-communisten elkaar op leven en dood. Zo niet wanneer het gaat om de eigen portemonnee. De 'wraak van Karski', lid van de AWS, kan rekenen op de steun van een meerderheid van de voormalige communisten in de raad. De kritiek in het parlement is eveneens boven de partijen verheven.

Echt druk lijken de parlementariërs zich overigens niet te maken over de prohibitie. ,,Ik denk dat de provinciegouverneur het besluit van de raad ongeldig verklaart'', aldus een lid van de liberale Vrijheidsunie. De gouverneur heeft dertig dagen de tijd om zich in de motieven van de raadsleden te verdiepen. Een lid van de post-communistische SLD heeft zijn hoop gevestigd op de kanselarij van het parlement.

En mochten die het laten afweten, dan is er nog niks aan de hand. Naar verluidt hebben de eerste 'boodschappenfirma's' zich al gemeld om ,,op elk moment de gewenste hoeveelheid alcoholica te bezorgen''. En een partijgenoot van Karski herinnerde zich grotere problemen uit de tijd dat Solidariteit nog illegaal was: ,,Ook in de gevangenis wist ik me te behelpen.''

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden