Boze fractie kiest voor Balkenende en maakt strijdplan

DEN HAAG - Na de emoties en de woede over wat zij noemen het 'amateurisme' van het partijbestuur, kwam gistermiddag in de loop van de fractievergadering de strijdvaardigheid boven bij de 29 CDA-kamerleden.

De partij werd het afgelopen weekeinde lamgeslagen door de 'politieke moord' op fractievoorzitter en partijleider Jaap de Hoop Scheffer. Na een zinderend weekeinde werden de kamerleden maandagochtend wakker in het besef dat de complete partijtop was onthoofd. Het verbijsterende gevolg van de manoeuvres van de afgetreden partijvoorzitter Marnix van Rij en het partijbestuur.

In de belangrijkste fractievergadering van de afgelopen vier jaar beseften de kamerleden dat ze hun voorzitter De Hoop Scheffer kwijt waren, maar dat het nu de hoogste tijd was voor een tegenoffensief.

De fractievergadering begon emotioneel. Er waren zelfs tranen. Niet zozeer om het feit dat een beroepspoliticus sneuvelde, maar vooral om de schade die het CDA is aangedaan door 'het geklungel' op het partijbureau. Hoe bitter er door de beroepspolitici aan het Binnenhof wordt gedacht over het partijbureau en het partijbestuur, bleek uit de manier waarop De Hoop Scheffer zijn opvolger Peter Jan Balkenende aan de pers presenteerde. 'Kon hij begrijpen dat iemand nog bereid was fractieleider van dit CDA te worden?' luidde de vraag. ,,Nee, dat kan ik me eigenlijk niet voorstellen'', vond de afgetreden fractieleider, die juist daarom het verantwoordelijkheidsbesef van Balkenende (45) prees. ,,Hij neemt het roer over in een voor het CDA uiterst moeilijke tijd.'' De Hoop Scheffer (53) waarschuwde zijn opvolger voor de slangenkuil die de 'familiepartij' op dit moment is. ,,De offers in het persoonlijk leven zijn buitengewoon groot.''

De gereformeerde Balkenende zegt nu de klus te willen doen: ,Je moet niet weglopen voor je verantwoordelijkheden, ook als het even tegenzit.'' Bij anderen is er definitief iets geknakt. De invloedrijke Hans Hillen legt 'uit loyaliteit met Jaap' zijn functie als fractiesecretaris neer. Voorlichter Jack de Vries neemt ontslag, omdat hij in de komende verkiezingscampagne onmogelijk nog kan samenwerken met de representanten van het partijbestuur. ,,Dit heeft weinig meer met christelijke politiek te maken. En dat van een partij die zich zegt in te zetten voor een samenleving met respect voor elkaar en naastenliefde'', zegt oud-CDJA-voorzitter De Vries.

De 29 fractieleden vonden elkaar in een gemeenschappelijke klaagzang: Van Rij en het partijbestuur die vals spel speelden, tegenover de integriteit en waardigheid van De Hoop Scheffer. De achterbakse methodes van de tegenstanders. De schandalige manier waarop de Brabantse regiovoorzitter Binderhagel een mes in Jaaps rug plantte en vervolgens vaststelde dat de CDA-leider 'beschadigd' was. Of de manipulatie met een opiniepeiling waaruit het tv-programma 2Vandaag vrijdagavond concludeerde dat De Hoop Scheffer te 'oubollig' werd bevonden. Achteraf bleek het onderzoek vervalst door een onbekende op het partijbureau. Er is inmiddels aangifte gedaan bij de politie.

Maar na de litanie werd in de fractie een strijdplan gemaakt en het heft in handen gegeven van Balkenende. De naar eigen zeggen 'hartstochtelijke christen-democraat' (,,de christendemocratie kan wel tegen een stootje'') toog gisteravond naar de partijbestuursvergadering in Hilversum met een hard eisenpakket van een unanieme tweede-kamerfractie. Ondertussen zwermden zijn fractiegenoten uit om de boodschap duidelijk te maken aan de bestuurders in de regio's. ,,Wij kiezen voor Balkenende, nu geen gedonder meer'', klonk het door de telefoons.

De nieuwe man eist van het partijbestuur dat ze 'de oorlog beëindigen'. De partij en fractie moeten zo snel mogelijk op één lijn komen om zeven maanden voor de verkiezingen het vertrouwen van de kiezer zoveel mogelijk terug te winnen.

Balkenende en de kamerleden zien helemaal niets in de plannen van Van Rij om de leden te laten kiezen uit drie kandidaat-lijsttrekkers. Balkenende: ,,Zo'n meervoudige voordracht is onverstandig, het leidt tot nog meer verwarring en dat is niet in het belang van de partij''.

Voor de leden van de fractie is het strijdplan duidelijk: de grote politieke lijnen moeten in de fractie worden uitgezet en niet door het partijbestuur. En dat betekent dat de nieuwe fractieleider Balkenende tevens de nieuwe lijsttrekker zal moeten worden. Van Van Rij hebben ze hun buik vol, die mag zelfs niet laag op de kandidatenlijst komen.

Voor de fractievergadering van het CDA overlegt vertrekkend fractievoorzitter en partijleider De Hoop Scheffer (rechts) met zijn opvolger Balkenende.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden