Boycot raakt bank van de tuinders

Rabobank boekt iets minder winst in eerste half jaar. Waardevermindering in de glastuinbouw.

Met de Nederlandse economie gaat het iets beter, maar de Russische boycot van agrarische producten en voedingsmiddelen uit de Europese Unie baart de Rabo-top zorgen. Dat meldde Rabobank gisteren tijdens de presentatie van de cijfers over het eerste half jaar.

Op commercieel vastgoed lijdt de bank nog altijd flink verlies en de bank moest 1,2 miljard euro aan waardevermindering noteren, vooral van commercieel vastgoed. De kredietverlening aan Nederlandse bedrijven bleef ongeveer gelijk.

Rabobank boekte in de eerste helft van dit jaar een winst van 1,08 miljard euro, drie procent minder dan de 1,11 miljard uit de eerste helft van 2013. Dit jaar moest Rabo wel 214 miljoen bijdragen aan het overeind houden van concurrent SNS Reaal. Zonder die bijdrage zou de winst 17 procent hoger zijn geweest dan vorig jaar.

De grote reorganisatie die de bank doorvoert, leidde tot een besparing van 300 miljoen euro. Aan de andere kant leed de bank 90 miljoen verlies op zijn vastgoedpoot (vorig jaar: 189 miljoen) en waren er in alleen al de commerciële vastgoedsector, waardeverminderingen van ruim 600 miljoen, waarvan ruim 500 miljoen in Nederland.

Financieel topman Bert Bruggink verwacht dat de crisis in die sector nog een tot anderhalf jaar kan duren. Ook in de glastuinbouw kampte de Rabobank met flinke waardeverminderingen - een gevolg van de lage prijzen die tuinders al voor de Russische sancties voor hun producten kregen.

Rabobank merkt wel dat op de woningmarkt het dieptepunt voorbij is. Dochter Bouwfonds Property Development verkocht 2562 woningen, 46 procent meer dan in de eerste helft van vorig jaar. Maar toen, erkende Bruggink, lagen de verkopen op een wel heel laag niveau.

undefined

Hypotheekrente 'niet te hoog'

'Volksverlakkerij', Bert Bruggink leek even van zijn eigen vocabulaire te schrikken, maar trok het woord uiteindelijk toch niet terug. Hij gebruikte het v-woord, omdat hij vindt dat organisaties als Eigen Huis ten onrechte beweren dat de hypotheekrente in Nederland veel te hoog is. Volgens Bruggink kijken die organisaties naar de korte-termijnrente en zetten die vervolgens af tegen de rente die huizenbezitters moeten betalen. Maar ze moeten naar de lange-termijnrente kijken - hypotheken hebben immers ook een lange looptijd. En dan is de huidige hypotheekrente helemaal niet hoog, eerder aan de lage kant, zei Bruggink.

Rabo zag zijn marktaandeel op het gebied van hypotheken in Nederland fors dalen: van 31 procent naar 21 procent. Volgens Bruggink komt dat vooral doordat verzekeraars zich op de hypotheekmarkt zijn gaan storten. Daarbij was het marktaandeel van Rabo vorig jaar relatief hoog, omdat buitenlandse hypotheekverstrekkers zich uit Nederland terugtrokken.

undefined

Minder sparen, meer aflossen

Nederlanders sparen minder maar lossen hun hypotheekschuld versneld af. ING meldde dat, Rabobank merkt het ook. Daardoor daalde de totale Nederlandse kredietportefeuille van Rabobank van 303,1 naar 298,8 miljard euro. De totale kredietportefeuille aan particulieren had een omvang van 213,8 miljard euro. De hoeveelheid spaargeld van particulieren in Nederland bedroeg op 30 juni 148,4 miljard euro. Dat was 2 procent minder dan een half jaar geleden. De afgelopen jaren is de hoeveelheid spaargeld dat bij de Rabobank uitstaat nauwelijks veranderd. Ondanks de moeilijke tijden betalen Nederlanders hun hypotheek over het algemeen nog altijd trouw. Van wanbetaling heeft Rabo nauwelijks last. De kredietverlening aan Nederlandse bedrijven steeg, ondanks het beginnende herstel van de economie niet. Rabobank wijt dat onder meer aan de Nederlandse consument die nog altijd weinig geld uitgeeft. De kredietverlening aan de landbouw en de voedingsmiddelenindustrie nam licht toe, maar vooral buiten Nederland.

undefined

Reorganisatie

Bij alle commotie rond de Russische boycot, het geschonden imago van Rabo als gevolg van het gesjoemel met de Libor-rente, de crisis op de vastgoedmarkt, zou je haast vergeten dat Rabobank ook nog aan het reorganiseren is. Dat gaat in een hoog tempo. Zo daalde het aantal vestigingen in twee jaar tijd met 261 en kromp het personeelsbestand met ruim 6000 man.

De gevolgen waren zichtbaar in de halfjaarcijfers die de bank gisteren presenteerde. De totale kosten waren maar liefst zeven procent lager dan in de eerste helft van 2013. Mede daardoor bleef de nettowinst op peil: 1,08 miljard tegen 1,11 miljard vorig jaar. Ook dit jaar snijdt Rabo nog in zijn personeelsbestand.

undefined

De glastuinbouw

Wie Russische sancties zegt, denkt aan de glastuinbouw en wie aan de telers denkt, denkt aan Rabobank. Rabo is huisbankier van de tuinders, 85 procent van de groente- en fruitkwekers bankiert er. Enkele tientallen telers hebben na het uitroepen van de sancties bij de bank aangeklopt. Rabo-topman Marinus Minderhoud: "Het zijn er niet veel, maar de boycot is pas net begonnen."

"Bedrijven die in de kern gezond zijn, kunnen op ons rekenen. Die helpen we door de Russische winter heen", beloofde Minderhoud. Voor bedrijven die structureel verlies lijden, geldt die toezegging niet. "Dan gaat het om een hele kleine groep", zei financieel topman Bert Bruggink. "De glastuinbouw maakt moeilijke jaren door, maar het overgrote deel is in de kern gezond."

Zorgen maakt de Rabo-top zich wel over de sancties. Op jaarbasis gaat er voor 150 miljoen euro aan groenten en fruit naar Rusland, schat Bruggink. Daar komen de effecten van de prijsdalingen - er is veel aanbod van groenten en fruit - nog bij. Producenten van kaas en varkensvlees moeten de effecten van de boycot nog voelen en dat geldt ook voor veel transporteurs. En dan maar hopen dat Rusland de boycot niet uitbreidt en ook bloemen gaat weren.

De Rabo-top schat dat de schade van een langdurige boycot kan oplopen tot 1,5 miljard euro. En de hulp die de EU heeft toegezegd? Bruggink: "125 miljoen euro voor heel Europa is niet genoeg."

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden