Boven het water zweeft nu een haringkiosk

De Haringkoning staat al sinds Haagse heugenis op het Rijswijkseplein. Het harinkie happen in de houten keet is een oer-Haags ritueel. Sinds een paar weken is het beeld op de hoek van de Pletterijkade verstoord. Er staat ineens een glazen kiosk naast de tent van Bertus Buijs, en daar staat ook de Haringkoning. Vandaag komt de ontknoping.'De haringkoning is dood, leve de haringkoning!'

Bertus Buijs spreekt zijn naam uit zoals het een Hagenaar betaamt. Ook de klank waarmee de plaats waar zijn houten keet staat wordt aangeduid, het Rijswijkseplein, lijkt ergens in de buurt van zijn huig schipbreuk te lijden.

Maar verder verwijst de rijzige gestalte met de verweerde kop niet naar een leven lang haringen fileren in een benauwd hok. ,,Mijn hart ligt op zee'', zegt de geboren Scheveninger. ,,Maar mijn opoe kwam er al achter dat je haringen beter kan venten dan vangen.''

Goed geboerd heeft de 61-jarige Haringkoning zeker. Vanuit zijn bungalow in een villawijk van Leidschendam doet hij niet alleen zijn zaken. In zijn studeerkamer beraamt Bertus reizen met zijn zeewaardige zeiljacht. In de boekenkast staan louter boeken die met de zee te maken hebben. Voor de deur staat een heuse Jaguar. Als hij zich dan toch op de wal moet voortbewegen, dan het liefst comfortabel.

Bertus' grootvader sleepte nog bomschuiten het strand op. Scheveningen had toen nog geen haven. Zelf heeft hij gewerkt als afhou- en reepschieter, een taak aan boord die met de vleetvisserij is uitgestorven. ,,Daarna heb ik nog op de koopvaardij gezeten. Maar ik wilde aan wal mijn brood gaan verdienen.''

,,Mijn vader Arie stond vanaf 1928 al veel op het Rijswijkseplein met zijn handkar. Ik had wel in de gaten dat ie daar een lekker stekkie had. Maar ja, een vaste standplaats kon je alleen krijgen als je een beetje ziek was. Iets aan je benen of je longen. Bij de meesten ging het - als ze eenmaal mochten staan - zienderogen beter met hun gezondheid.''

Snackbars, patattenten, croissanterieën, junk-food counters, shoarmazaken, alles zag Bertus Buijs in zijn buurt komen. Toch is zijn plaats op de stoep van de kade een succesnummer gebleven. Bertus weet ook waarom: ,,Onze zaak staat in de rosse buurt. We zijn 's avonds altijd al langer opengebleven, omdat het daar veel later levendig is dan ergens anders in de stad. En omdat de Haringkoning zo laat nog draaide, kwamen in de jaren zestig de stappers nog even een haring halen op het Rijswijkseplein. We zaten in de scene.''

De klandizie is alleen maar toegenomen. Roemruchte uitgaansgelegenheden als de Marathon, De Drie Stoepen of Palais de Dance mogen verdwenen zijn, er zijn weer andere voor in de plaats gekomen. Alleen de vrouwen die achter de ramen zitten in de Geleenstraat en omgeving, hebben nooit veel van Bertus' spullen afgenomen. ,,Ze sturen wel eens jochies met een bestelling, maar zelf krijg ik ze niet aan mijn kar. Ik heb gehoord dat ze achter die kamertjes keukens hebben. Daar zullen ze wel wat klaarmaken.''

Buurtbewoners komen wel bij Buijs langs. En beroemdheden. ,,Maar daar zwijg ik over. Dat heeft met de rosse buurt te maken. Als ik namen ga noemen, dan wordt daar misschien wat van gedacht.''

,,Sommige klanten komen wel een paar dagen achter elkaar. Dan meen ik toch echt dat ze voor de haring komen. Financieel en lichamelijk lijkt het me anders niet op te brengen. Wie geregeld komt, is Barney. De wereldkampioen darts, Raymond van Barneveld. Dat kan ik gerust zeggen, die woont praktisch om de hoek. Die neemt trouwens altijd een balletje.''

Vanaf 1960 is de werkdag van Bertus naar de avond verlegd. Dat gaf hem de gelegenheid zijn passie, zeilen, in de ochtend te botvieren. ,,Noodgedwongen in mijn eentje. Want wie kan er 's ochtends meevaren?'' Buijs laat zien dat net als de stelselmatige uitbreiding van zijn haringtent van 1,5 naar 2,5 meter en van 4,25 naar meer dan 6 meter, ook zijn zeilschepen in een steeds 'hogere klasse' kwamen.

Uit de kast pakt Bertus een groot boek over de zeilrace van Plymouth in Engeland naar het Amerikaanse Newport. Eens in de vier jaar wordt de Ostar-wedstrijd gevaren en Buijs was er drie keer bij. Hij wijst op een uitslagenlijst.

,,Dit is het ergste wat je als single deelnemer kan overkomen. DNF staat voor Did Not Finish. Het is me bijna een keer overkomen. In '88 kwam ik op de Atlantische Oceaan in aanvaring met een vissersschip en sloeg overboord. Ik ben erin geslaagd er weer op te komen en een haven binnen te lopen. Ik heb er toen 33 dagen over gedaan.''

In 2000 hoopt Bertus nog één keer mee te doen met zijn schip Sea Beryl.

Het solozeilen over de wijde oceaan staat in schril contrast met zijn werkplek. De kar mag dan groter zijn geworden, de Haringkoning was eerst gedwongen te vechten voor zijn stoep en sinds een paar maanden voor zijn voortbestaan. ,,Op het stadhuis werd beslist dat het Rijswijkseplein op de schop moest. Ze rekenden uit dat er geen plaats meer was voor de Haringkoning. Die moest plaats maken voor auto's.''

Als alternatief kon Buijs oversteken naar de andere kant van het plein. Naar een plek naast de nieuwe studentenflat, die vanwege zijn kleur de Pink Panther heet. In gesprekken met ambtenaren werd Bertus verzekerd dat de Haringkoning van 'historische waarde' voor Den Haag was. ,,Maar ja, ik had geen stoep meer over.''

De Haringkoning kreeg een lumineus idee. Onder het motto: als je niet vooruit kan, dan maar achteruit, liet Buijs een ontwerp maken van een bouwsel op palen, boven het water. ,,Een oplossing waar niemand last van heeft. De gemeente kon er niet meer onderuit. De palen hebben ze uit het ontwerp gehaald, daarom zweeft de nieuwe Haringkoning nu boven het water, maar goed, hij is er nog.''

Op de dag voor de opening van zijn kiosk - want Den Haag wil de keten uit het straatbeeld saneren - knijpt Bertus hem toch een beetje. Niet vanwege de concurrentie van cafetaria Irma la Douce, schuin tegenover. ,,Nee, ik zeg maar zo: één tent maakt geen kermis.''

Bertus heeft het ook niet benauwd omdat hij naast haring een 'vreemd assortiment' van gegrillde kippen tot pistoletjes met beenham gaat uitventen. ,,De houders van de vlaggen zitten er nog niet op. En zonder de vlaggen is de Haringkoning geen Haringkoning meer.''

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden