Bouwpauze voor nederzettingen

Israël maakt knieval na druk VS Stop duurt anderhalve maand

Het gaat er bijzonder schimmig aan toe, en geen enkel lid van het Israëlische kabinet heeft het hardop uitgesproken. Maar achter de schermen zou premier Benjamin Netanjahoe bevolen hebben om de bouw van nieuwe huizen in de nederzettingen op de bezette Westelijke Jordaanoever anderhalve maand te staken. Zo'n bouwstop is een harde voorwaarde van de Palestijnen om de vredesdialoog te hervatten.

De knieval is afgedwongen door de Verenigde Staten, meldde de Israëlische krant Ha'aretz gisteren op basis van anonieme functionarissen. De Amerikaanse minister van buitenlandse zaken John Kerry probeert het vredesproces sinds maart vol overgave uit het slop te trekken. Met de bouwstop krijgt zijn project echt een kans van slagen.

Ook al duurt de stop maar kort, Netanjahoe steekt er wel zijn nek mee uit. Want binnen zijn coalitie, half maart aangetreden, ligt de zaak erg gevoelig. Minister van huisvesting Oeri Ariël wilde de staking van de bouw in de nederzettingen gisteren ontkennen noch bevestigen. Ariël is lid van de ultrarechtse kolonistenpartij 'Het Joodse Huis'. Deze partij verkondigde voor de verkiezingen van januari dat ze 60 procent van de bezette Westoever voorgoed bij Israël wil inlijven. En partijleider Naftali Bennett dreigde het nieuwe kabinet op voorhand op te blazen als Netanjahoe de nederzettingen een strobreed in de weg zou leggen.

De politieke spanningen lopen nu op. Minister Ariël suggereerde gisteren dat zijn partij, uit wraak, volgende week wellicht tegen de begrotingsplannen zal stemmen als de bouwstop doorgaat. Zo stevent het kabinet al na anderhalve maand op een crisis af.

Netanjahoe houdt zich intussen afzijdig. Hij is in Shanghai, waar hij economische orders in de wacht sleept. De Palestijnse president Mahmoed Abbas, ook op zakenreis in China, bemoeit zich al evenmin met de zaak. Hij laat alleen via een woordvoerder weten dat Israël de bouwstop eerst maar eens officieel moet bevestigen.

Als het vredesoverleg weer op gang komt, is succes nog niet verzekerd. Dat bleek wel in september 2009. Ook toen werden de besprekingen hervat dankzij een bouwstop, afgedwongen door de VS. Maar binnen een maand spatte de zaak uiteen omdat Israël weer begon te bouwen. Netanjahoe durfde de stop destijds niet te verlengen, uit angst dat zijn door kolonisten gedomineerde coalitie uit elkaar zou vallen - en dat scenario dreigt nu opnieuw.

Vorige week wierp Natanjahoe nog een extra barrière voor vrede op. Hij kondigde aan dat hij een eventueel vredesplan eerst in een referendum aan het Israëlische volk wil voorleggen. Zo kan een moeizaam bereikt compromis aan het eind van de rit alsnog sneuvelen.

Palestijnen streven naar een eigen staat, gevormd door de Westoever en de Gazastrook, met Oost-Jeruzalem als hoofdstad. De nederzettingen die Israël op de Westoever en in Oost-Jeruzalem heeft gebouwd, worden algemeen als illegaal beschouwd. Israël vindt echter dat het historische en bijbelse rechten heeft op het gebied, waar zo'n 500.000 Joodse kolonisten en 2,5 miljoen Palestijnen wonen.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden