Bouwen voor leegstand lijkt verleden tijd

Helft van de panden die wel leeg staan wordt al drie jaar of langer niet gebruikt

Aan het jarenlang stug doorbouwen van kantoren voor de leegstand, lijkt een einde te komen. Het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) spreekt van een kantelpunt. Stond rond 2000 nog 30 procent van de kantoren direct na de oplevering leeg, nu is dat nog maar 3 procent. Sinds vorig jaar verdwijnen er bovendien voor het eerst meer vierkante meters kantoorruimte dan er bij komen.

"Lege kantoorpanden worden afgebroken, of voor andere doeleinden gebruikt zoals studentenhuisvesting of een hotel", zegt PBL-onderzoeker Edwin Buitelaar. Een groot probleem is volgens Buitelaar nog wel dat van alle leegstaande kantoren maar liefst de helft al meer dan drie jaar nergens voor wordt gebruikt. "Blijkbaar is er een categorie van panden waar niks mee te beginnen valt. Daar moeten we over nadenken."

Het aantal winkels dat direct na oplevering leeg staat, groeit nog wel. Voor bijna twintig procent van de winkels blijkt niet direct belangstelling. De vraag naar winkelpanden stortte pas na de financiële crisis van 2008 in, later dan bij de kantoren. Dat komt niet alleen doordat mensen minder uitgeven, maar ook door de komst van webwinkels. "Plannen voor de bouw van winkelcentra zijn vaak al lang geleden gemaakt. Dan kunnen betrokkenen niet meer terug, ook al weten ze dat er geen behoefte is aan meer winkelruimte. De remweg is heel lang bij dit soort bouwprojecten."

Die lege winkelpanden hoeven geen maatschappelijk probleem te zijn, als gemeenten en ondernemers daar slim mee omspringen. Dan kan bijvoorbeeld door tijdelijke winkels toe te staan (pop-upstores), de ramen te beplakken zodat het net lijkt of er nog een winkel gevestigd is, of alle gezonde winkels bij elkaar te zetten, en alle lege winkels in één hoek te houden. "Dat laatste is ingrijpend, want winkeliers moeten verhuizen. Maar zo zorg je wel dat er genoeg publiek komt bij de winkels die er wel zijn."

Dat er toch nog bedrijven zijn die om de zoveel jaar een nieuw protserig kantoorpand uit de grond mogen stampen, begrijpt Buitelaar wel. "Bied als gemeente maar eens weerstand aan zo'n verzoek. Het betekent prestige en werkgelegenheid. Maar eigenlijk zouden gemeenten toch twee keer moeten nadenken."

Regionale verschillen zijn er ook. In de Randstad bijvoorbeeld staan meer kantoren leeg dan in de regio. Buitelaar: "Dat komt omdat in de regio de gebruikers vaker ook de eigenaren zijn van een pand. In de grote steden zijn dit vaak beleggers. Die vinden het minder erg als een pand een tijdje leeg staat." Het noorden, oosten en zuiden van Nederland heeft weer meer te maken met lege winkels dan de Randstad.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden