Bouwbedrijf zat achter moord op milieu-activiste

Dochter Berta Zunica Cáceres (rechts) luistert naar het proces over de moord op haar moeder. Beeld REUTERS
Dochter Berta Zunica Cáceres (rechts) luistert naar het proces over de moord op haar moeder.Beeld REUTERS

Berta Cáceres protesteerde tegen een waterkrachtproject in Honduras. Volgens drie rechters was een manager van het bouwbedrijf betrokken bij haar moord.

Zeven mannen zijn schuldig bevonden aan de moord op milieu-activiste Berta Cáceres in Honduras. Zij werd in 2016 doodgeschoten, nadat ze actie had gevoerd tegen de bouw van een waterkrachtproject in de Gualcarque-rivier. Cáceres kwam op voor de Lenca-bevolking, die de rivier als heilig ziet en daarom tegen de bouw is.

Met de uitspraak bevestigt de rechtbank dat het bouwbedrijf achter de dam betrokken is bij de moord. Twee veroordeelden werkten namelijk voor dit bedrijf Desa: een voormalige militair en de manager van het Agua Zarca-energieproject waartegen Cáceres protesteerde. Verder zijn een legerofficier en vier huurmoordenaars veroordeeld. Op 10 januari worden de straffen bekendgemaakt. Die kunnen oplopen tot 30 jaar gevangenisstraf.

Topman

De topman van het bouwbedrijf, Roberto David Castillo, wacht in de gevangenis nog op zijn eigen rechtszaak. Hij wordt ervan verdacht de moord te hebben georganiseerd. Desa heeft altijd alle betrokkenheid ontkend. Maar de drie rechters in Tegucigalpa legden donderdag een directe link tussen het bedrijf en de moord.

Buiten de rechtbank demonstreerden vrienden, familie, activisten en leden van Copinh, de organisatie ter bescherming van inheemse bevolkingsgroepen waaraan Cáceres leiding gaf. Een dochter van haar, Olivia Zuniga, zei dat de opdrachtgevers van de moord de dans nog ontspringen. Dat zouden de eigenaren zijn van het bouwbedrijf, de invloedrijke Atala Zablah-familie. Ook volgens Amnesty International ligt de volledige waarheid nog niet op tafel.

Berta Cáceres werd op 2 maart 2016 op 44-jarige leeftijd vermoord in haar huis in La Esperanza, in het westen van Honduras. Een jaar eerder was ze onderscheiden met de internationale Goldman Environmental Prize. Cáceres zei toen dat ze werd gevolgd en met de dood bedreigd.

Bescherming vanuit de overheid bleef uit. Global Witness noemde Honduras vorig jaar het dodelijkste land voor milieu-activisten: sinds 2010 waren er 120 om het leven gekomen.

De inheemse Lenca-bevolking ziet de rivier als een levend wezen waarvan de eeuwige stroom niet mag worden onderbroken. Ze vrezen dat hun eeuwenoude cultuur en identiteit worden bedreigd door grote energieprojecten en stellen dat ze geen inspraak hebben gehad. Het bouwbedrijf Desa reageerde op de protesten van de lokale bevolking door de bouwlocatie zwaar te beveiligen. Activisten werden bedreigd en zelfs vermoord.

Nederlandse financier

Tot vorig jaar was de Nederlandse Financierings-Maatschappij voor Ontwikkelingslanden (FMO) medefinancier in het project. Deze bank is voor 51 procent van de Nederlandse overheid en helpt landen zich te ontwikkelen.

In mei dit jaar maakten nabestaanden van Cáceres in Amsterdam bekend FMO als medefinancier van het waterkrachtproject voor de rechter te dagen wegens nalatigheid. Volgens advocaat Channa Samkalden van Prakken d’Oliveira stelde de financiering van FMO Desa in staat door te gaan met ernstige mensenrechtenschendingen.

“Met het geld van FMO zijn mensen omgekocht, huurmoordenaars betaald, mensen vermoord. Er is verdeeldheid gezaaid in de gemeenschappen”, zei Francisco Sanchez als voorzitter van de inheemse raad van de Rio Blanco-gemeenschap in Honduras.

De investeringsbank noemde de dood van Cáceres een tragedie en heeft het mensenrechtenbeleid aangescherpt. De inhoudelijke behandeling van de zaak speelt naar verwachting niet eerder dan halverwege volgend jaar.

Lees ook:

Onverschrokken activiste werd voortdurend bedreigd

Haar kennis van zaken en charisma maakten Berta Cáceres tot een tegenstander van formaat in milieu- en mensenrechtenkwesties. Een naschrift.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden