Bouterse kietelt en eert zichzelf

Sunil Oemrawsingh, de voorzitter van 'stichting 8 december 1982' , keek deze weken met weerzin uit het raam van zijn juwelierszaak aan de Waterkant van Paramaribo. Pal voor zijn neus herrees het monument dat de staatsgreep van de huidige president Desi Bouterse symboliseert. Twee jaar later op 8 december werd zijn neef bij de Decembermoorden omgebracht

¿Ik vind het belachelijk wat er gebeurt. Je kan het ethisch en moreel niet verantwoorden¿, verzucht hij. ¿Waar het monument voor staat, valt niet te verdedigen.¿ Oemrawsingh's winkel kijkt uit op het paars, de kleur van Bouterse's Nationaal Democratische Partij, dat de gedenkplek siert. Het verdriet over de Decembermoorden is er nog altijd. Bouterse is politiek verantwoordelijk en hoofdverdachte in het proces dat daarover loopt. Verdriet en militaire trots liggen op een steenworp afstand van elkaar.

De staatsgreep van 1980 en de Decembermoorden van '82 zijn nog steeds een politieke en sociale splijtzwam. Door de een zijn ze vergeten of vergeven, voor de ander zijn ze aanleiding voor een gerechtelijke vervolging. Tegenstanders van Bouterse leggen een direct verband tussen de staatsgreep van 1980 en de koelbloedige moorden op vijftien prominenten. Aanhangers van de revolutie vertellen liever dat de Groep van Zestien afrekende met de 'oude' politiek.

Bouterse schroomt niet zijn recente machtsgreep groots te vieren met een herdenking, een nationale vrije dag en een tentoonstelling. Of een geplande militaire parade doorgaat, is onzeker. De renovatie van het monument kostte omgerekend zo'n 700.000 euro.

De president wil van plan om de viering van 25 februari te verankeren in de Grondwet, zodat de dag zelfs de status van Onafhankelijkheidsdag overstijgt. Het is een klap in het gezicht van de nabestaanden van de Decembermoorden. De geplande vergevingsceremonie voor de slachtoffers kwam er niet, Bouterse negeerde de herdenking van 8 december.

Daarmee vergooit hij zijn ambitie om president voor alle Surinamers te worden. Zijn strategie van nationale verzoening blijkt een farce.

Vertrouwelingen van Bouterse herschrijven intussen de geschiedenis. ¿Historische gebeurtenissen moeten beschreven worden zoals Surinamers ze hebben ervaren en niet zoals Nederland dat wil vertellen¿, meldde de president eerder.

Eugène van der San, directeur van het kabinet van de president, bracht een boekje uit met de titel 'Geschiedkundige aantekeningen ten dienste van de staatsgreep van 25 februari 1980'. Onderofficieren verdienden te weinig, een vakbond werd ze geweigerd, dat zijn de echte argumenten voor de staatsgreep. Op pro-Bouterse nieuwssites wordt die vergeleken met de Franse Revolutie en de bestorming van de Bastille in 1789. Columnisten noemen het geschiedvervalsing.

Nationale verontwaardiging blijft echter uit. Hoewel de meningen in Suriname net zo verdeeld zijn als het volk divers is, komt de gemeenschap niet snel in protest. Velen hebben wel wat anders te doen. De touwtjes aan elkaar vastknopen, bijvoorbeeld. Sinds de devaluatie van de nationale munt is het leven 14 procent duurder geworden.

De herdenking van de coup is het gesprek van de dag, op de terrassen, op straat, op het werk. Veel gehoord: dat extra dagje vrij is wel lekker.

25 februari, dag van de militaire coup

Omdat de regering-Arron, sinds de onafhankelijkheid van Nederland in 1975 aan de macht, er een zootje van maakt, plegen sergeanten (de Groep van Zestien) op de avond van 24 februari 1980 een staatsgreep. Er vallen zes doden.

Surinamers reageren eerst optimistisch. Maar de Nationale Militaire Raad, waarin Bouterse het voortouw neemt, kan niet met de verkregen macht omgaan: ruim tweeënhalf jaar later plegen diezelfde coupplegers de beruchte Decembermoorden. Vijftien criticasters van het regime ( journalisten, vakbondsleiders en advocaten) worden standrechterlijk geëxecuteerd.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden