Bouquetreeks met zwepen

Geen boek verkocht zo goed als de 'Vijftig tinten grijs'-trilogie van schrijfster E.L. James. Niek Barendsen schreef een muzikale parodie op deze 'mommy porn'.

Haarlem, vrijdag 30 augustus. De tweede try out van 'Vijftig tinten, de parodie' begint. Het publiek is heel divers, maar wel in meerderheid vrouw. Een aantal draagt een kittige kokerrok met duizelingwekkend hoge naaldhakken. Het merendeel is casual gekleed en lekker met vriendinnen op pad. Eenmaal in de zaal is het kippenhokgehalte hoog. Er wordt al volop gegiecheld, gekletst en gejoeld. Ondertussen maken veel dames foto's met hun mobiele telefoon van het decor en de spelers die er al in rondlopen.

De vijf actrices - Jolanda van den Berg, Brigitte Heitzer, Rosalie de Jong, Eva Poppink en Birgit Schuurman - zijn in, hoe kan het ook anders, grijstinten gekleed. Als de voorstelling begint moeten zij auditie doen. Ze willen natuurlijk allemaal graag Anastasia Steele spelen. Een strenge voice over stelt de vragen.

Bewerker en schrijver Niek Barendsen koos met opzet voor dit begin: "Ik wilde een Chorus Line-achtig begin waarin de acteurs als zichzelf op het podium staan. Voor mij handig, want zo kon ik al het commentaar op het boek kwijt. De een heeft het wel gelezen en vond het prachtig, de ander vond het verschrikkelijk. Alle meningen die er zijn - en dat zijn er nogal wat - worden op dat moment verwoord. Dat kon ik dan meteen tackelen. Daarna begint het stuk. Een bizarre, absurdistische parodie op musical én op het boek 'Vijtig tinten grijs'."

Getraumatiseerd en knettergek

Barendsen: "De voorstelling en het boek zijn twee totaal verschillende dingen. Het boek is serieus en humorloos. Niks heerlijkers dan om daar juist een parodie op te maken en het van alle kanten tegen het licht te houden. Ik heb er met opzet een vrij absurdistisch verhaal van gemaakt. Maar eerlijk is eerlijk, dat boek is een fantastische voedingsbodem daarvoor."

Heb je alle delen gelezen?

"Nee, alleen deel 1. En er was een Amerikaanse parodie-musical waar ik dit op gebaseerd heb. Maar eerlijk gezegd heb ik daar bijna alles van weggegooid. Ik heb de drie dames van de boekenclub overgehouden en de liedjes. De rest is nieuw. Ik vond het leuk om er een soort rare soapparodie van te maken. Dat Mr. Grey, gespeeld door Han Oldigs, dan ineens hele lange zinnen zegt als: 'Ik respecteer je als vrouw, als medeweggebruiker en als stemgerechtigde'. Het heeft eigenlijk nog maar weinig met seks te maken, maar alles met humor."

Wat vond jij van het boek?

"Het is behoorlijk slecht geschreven, maar het is ook helemaal niet pretentieus, dus ik heb me daar niet aan geërgerd. Het is gewoon wat het is: een deel uit de Bouqetreeks, maar dan met zwepen. Zo zie ik het.

Waarom is dat zwepen-gedeelte juist zo populair?

"Ik denk dat bijna niemand van die vrouwen die het lezen dat wil. Ik kan me niet voorstellen dat iedereen nu ineens aan sm doet. Maar, en daar had ik het ook met de hoofdrolspeelster, Brigit Schuurman, over, vrouwen vinden Mr. Grey spannend. Hij is volkomen bezeten van Anastasia, hij is monogaam, al zijn geld en aandacht gaan naar haar. Zij wordt dan wel vastgebonden en afgetuigd, maar ja." Barendsen lacht hard. "Hij is een geweldige catch: rijk, succesvol, dwars, mooi, getraumatiseerd en knettergek. En zij wil hem redden."

Ah, het Florence Nightingale-syndroom...

"Daar gaat het boek meer over dan feitelijk die zwepentoestand. Maar ik vind het moeilijk om te analyseren waarom het zo'n succes is. Ik vind wel, en dat zit ook in het stuk, dat er dubbele moraal is. Mannen kijken onophoudelijk porno en dat vindt iedereen normaal. En als vrouwen dan, heel braaf eigenlijk, een boek lezen met erotische passages, dan valt iedereen daar overheen. Laat ze toch lekker!"

Mannen hebben beeld nodig, vrouwen een fantasie.

"Een verhaal, volgens mij. Maar in zekere zin is het heel klassiek. Een moeilijke man met een moeilijke jeugd. Vergelijkbaar met Mr. Darcy uit 'Pride and Prejudice' of Heathcliff uit 'Wuthering Heights'. Het hele boek gaat daarnaast over: krijgen ze elkaar of niet? Ik heb in de voorstelling een tirade geschreven. Op een bepaald moment vraagt Anastasia hulp aan haar innerlijke godin. Die komt op en zegt - met een vet Rotterdams accent: 'Anastasia Steele, je bent het grootste zeikwijf uit de literatuur. Het hele boek lang twijfel je: doen of niet doen? Doe het nou gewoon. Hij is rijk, je hebt alles wat je wilt, zeur niet en trouw met hem'.

Klinkt als een heerlijk project om aan te werken voor jou.

"Het is ook heerlijk, echt enig. Bij de lezing van de tweede acte met de acteurs hebben we hard gelachen met zijn allen. Kijk, het moet natuurlijk niet alleen maar plat zijn. En als het niet goed gespeeld wordt, kan het wel die kant op gaan. Ik was zo opgelucht toen ik merkte dat het toch nog een flinke scheut fijnzinnigheid had. Het blijft licht en het gaat niet te veel leunen op: ha ha, we doen seks. Dat is dodelijk."

In de zaal vinden de vrouwen het allemaal prachtig. Er wordt gebulderd als Abel Nienhuis, die de man van een van de boekenclubvrouwen speelt, bijvoorbeeld vertelt hoe hij bij de bevalling heeft 'meegepuft': "Deze wee komt nooit meer terug". Waarop Brigitte Heitzer, zijn vrouw Johanna, verschrikt uitroept: "Ik heb van Frits een marmot gemaakt". Maar dan, bij het slotapplaus, blijkt de eerste die opstaat voor de ovatie...een man.

Vijftig tinten, de parodie
Niek Barendsen schrijft en regisseert voor theater en televisie. Hij studeerde in 1991 af aan de Kleinkunstacademie. Sketches en scènes van zijn hand duiken regelmatig op in 'Kopspijkers', 'Gooische vrouwen' en 'Koefnoen'. Hij maakte en regisseerde ook de historische comedy 'Welkom in de Gouden Eeuw'. Hij is daarnaast eindredacteur drama bij 'Klokhuis', waar hij ook voor schrijft. Voor het theater maakte hij onder meer musicals - 'Verplichte figuren' en 'Volendam' - en de eigen voorstellingen 'Alex in Wonderland' en 'Sneeuwwitje van Oranje'.

'Vijftig tinten, de parodie' gaat morgen in première in Rotterdam (Luxor Theater). Te zien t/m 13 december.

Informatie: www.vijftigtintendeparodie.nl

Vijftig tinten, de parodie

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden