Bouncen

Ook blanken krijgen het op hun heupen.

Kunnen negers beter dansen? Zo vroeg filosoof Bas Haring zich af in zijn wekelijkse RVU-programma ’Stof’. Goeie vraag in deze warme dagen. Hij roept zomerse gevoelens op.

Rum, rumba, strand.

Haring begon zijn filosofiecollege voor de millions in een Amsterdams metrostation. Bij hem is filosofie een hardop denken, waarbij je voortdurend in beweging bent. Filosoferen doe je lopend. En er kan nooit genoeg gevraagd worden. De ene vraag roept alweer de volgende op.

’Kunnen negers beter dansen’ werd eerst uitgebreid met: beter dan wie? Maar, zei Haring, stiekem is de vraag natuurlijk: bestaat er zoiets als mensenrassen en zo ja, wat kun je dan over die rassen beweren?

Die vraag vond ik eigenlijk minder zomers dan de oorspronkelijke, maar ik begreep dat een grote omtrekkende beweging gemaakt moest worden om toch weer bij die dansende negers uit te kunnen komen.

Het was ook zo mooi begonnen. Drie zwarte meisjes in jeans - Rowena, Esperanza en Rachel - wisten wel zeker dat negers beter konden dansen. Ze zijn ritmischer.

Drie blanke meisjes in balletpakjes waren het daar niet helemaal mee eens. Ze hebben alleen een ander ritmegevoel. Drukker”.

De zwarte meisjes: „Het is natuurlijker voor zwarte mensen om te dansen. Je voelt ’t of je voelt ’t niet. Zwarte mensen voelen ’t. Ook al is het alleen maar dat je bouncet, weet je wel.”

Vraag aan de balletmeisjes: „Kunnen jullie bouncen?” De balletmeisjes: „Ja, tuurlijk.” Ze maken een heupbeweging. Gelach bij de zwarte meisjes: „Je kan ook heel stijf bouncen, zeg maar.”

Haring had misschien moeten vragen: wat is dans? Want van door elkaar gemonteerde beelden van gestileerde balletoefeningen op spitzen en een hevig trommelende en schommelende Afrikaanse dans kreeg je toch een beetje medelijden met dat gekunstelde ballet, dat veel autoritaire dwang verraadt.

Maar Haring, inmiddels met de metro aangekomen in de Bijlmer, nam ons mee op een denkexcursie langs Kuifje, het kolonialisme, El Negro (de in 1831 opgezette Afrikaan, die figureerde op de wereldtentoonstelling van 1881 in Barcelona en pas onlangs werd herbegraven), hondenrassen en Keniaanse marathonlopers.

De sociobioloog en publicist Marcel Roele kon melden dat de gemiddelde intelligentie van zwarten vijftien punten lager is dan die van blanken en die van blanken weer vijf punten lager dan die van Oost-Aziaten. En Haring haastte zich om vanaf zo’n Bijlmer galerij uit te leggen dat helemaal niet bekend is of intelligentie erfelijk is. En omdat die vijftien punten zijn gebaseerd op Amerikaans onderzoek „kan het heel goed zijn dat Amerikaanse negers structureel slechter onderwijs genieten” .

Dus die beter dansende negers zijn niet dommer? Nee. Maar als intelligentie cultureel verklaard kan worden, dan geldt dat mogelijk ook voor dans. Want de Amerikaanse neger kent een lange traditie van muziek en dans. Dans is dus net als domheid geen raskenmerk. En uit zijn slof schietend besluit Haring: „Een donkere huid en goed kunnen dansen hebben geen reet met elkaar te maken.”

Heel erg filosofisch klonk dat niet, maar ik durf deze zomer met mijn stijve blanke heupen alle strandtenten door te bouncen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden