Botte twitteraars

Niet iedereen is zo verbaal begaafd

Heeft het volk dat klaagt over Haagse en Randstedelijke achterkamertjes gelijk? Ik ben bang van wel. Politici en journalisten komen altijd weer uit dezelfde universitaire kringetjes, afgezien van de rechtdoorzeese Fred Teeven dan, die alweer op een zijspoor is beland. Dat gewone Nederlanders waarover deze elite beslist of haar mening klaar heeft eens per zoveel jaar zelf hun stem mogen uitbrengen, weegt daar nooit helemaal tegenop.

Gelukkig hebben de sociale media die verhoudingen veranderd, lijkt het. Via Twitter staan boze burgers linea recta in verbinding met Lodewijk Asscher of met zo'n betweterige columnist uit Amsterdam. De Franse filosoof Michel Serres hoopte dat daarmee een einde zou komen aan de 'verpletterende macht die universiteiten, politiek en media nog steeds uitoefenen over de vermeende sukkels die worden aangeduid als het grote publiek', zo schrijft hij in zijn internetlofzang 'De wereld onder de duim'. Het publiek wordt mondig. Het stemt misschien minder graag, maar twittert en discussieert des te enthousiaster.

Gelijk heeft hij. Natuurlijk is niet elke twitteraar zo taalvaardig om zijn woede in 140 tekens elegant te verwoorden, want dat is eerder een specialisme van de elite. Maar dat Randstedelijke academici (columnisten bijvoorbeeld) regelmatig vreselijk schrikken van 'taalverruwing' op sociale media ligt denk ik niet zozeer aan verruwde zeden, als wel aan de frisse confrontatie met de minder verbaal getalenteerden, waar zij voor het digitale tijdperk met een grote boog omheen konden lopen.

Niet dat we schelden moeten goedpraten, en dreigen al helemaal niet, maar de woedende taxichauffeur, de getergde gelovige en de eendimensionale feministe (want die heb je ook) zitten meestal écht met een vraag of dilemma. Het helpt al om beleefd te reageren op hun scheldkanonnade, dan beseft zo'n reaguurder beduusd dat zo'n toon ook nog mogelijk is - dat is althans mijn ervaring. Je krijgt weleens een rotte tomaat naar je hoofd, maar alla. Wie alleen maar beleefd applaus wil oogsten moet tussen de schuifdeuren blijven spelen.

Eerder ben ik bang dat Twitter de illusie mee te mogen praten, te sterk heeft gevoed. Want je kunt tomaten gooien wat je wilt, de podiumartiest (columnist, politicus) kan zich altijd terugtrekken in zaaltjes van gelijkgestemden, veilig voor de woede van het volk. Zo bekende de fanatiek en zelf lang niet altijd empatisch-twitterende Volkskrantcolumniste Ascha ten Broeke laatst in het Het Parool dat ze weleens van slag raakt van 'trollen'. "Als je trollen blokkeert, maken ze vaak nieuwe accounts aan om je toch weer lastig te vallen."

Zeker valt het niet altijd mee oprechte kritiek te onderscheiden van de pure scheldpartij. Maar journalisten en politici, zij die een echt podium hebben, moeten dat toch maar blijven proberen. Al valt het niet altijd mee. Zouden er bijvoorbeeld nog columnisten zijn die de internetreacties op hun stukken bekijken? Ik ken er geen. Onder hun fraai geformuleerde artikelen op keurige sites maken botteriken alleen nog maar ruzie met elkaar - wat het niveau niet verhoogt en de overtuiging voedt dat de elite bij nader inzien helemaal niet wíl luisteren.

als de elite zou willen

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden