Borsten die de komende maanden de wereld rond zullen gaan

JANN RUYTERS

Borstkanker heeft al vele iconen. In de jaren negentig was er tumult rond kunstenares Jersey Matuschka die op de cover van het magazine van The New York Times stond, in een witte jurk die haar linkerborst bedekte maar haar weggehaalde rechterborst openhield. Toen schrijfster Karin Spaink in 2006 in Opzij stond met een kaal hoofd en geamputeerde borst, was daar ook veel gedoe over. Begin dit jaar ging het nieuws de wereld rond van actrice Angelina Jolie, draagster van het BRCA1-gen, die beide borsten preventief had laten verwijderen en daarover een open brief publiceerde in The New York Times.

En nu zijn er de 'nieuwe tieten' van filmmaakster Sacha Polak; gehypete borsten inmiddels, die de komende maanden vast ook de wereld rond zullen gaan. In haar documentaire 'Nieuwe Tieten' volgen we Polak tijdens haar gang door het medisch circuit op zoek naar niet verdoemde borsten. Polaks moeder stierf aan borstkanker toen zij dertig en Sacha een baby was. Een tante is aan dezelfde ziekte overleden. Op haar negentiende heeft Polak zich laten testen op het BRCA1-gen. Ze bleek het gen te hebben en dat zorgt ervoor dat ze vanaf haar dertigste een 60-80 procent grotere kans heeft op borstkanker en vanaf haar veertigste een 40-60 procent grotere kans op eierstokkanker. Lang heeft ze die kennis terzijde geschoven maar nu is ze bijna zo oud als haar moeder was toen ze stierf. Haar vader wil dat ze actie onderneemt. Sacha aarzelt maar na een gesprek met de Gentse specialist die nieuwe borsten kan reconstrueren met weefsel uit haar buik, ondergaat Sacha de ingrijpende operatie.

Polak wikt en weegt met vriend, vader, stiefmoeder, artsen. Ze leest dagboekregels van haar moeder. Ze huilt als een doktersafspraak verzet wordt. Ze filmt de arts die met viltstift lijnen trekt waar er gesneden gaat worden. Ze filmt het nieuwe lijf als er nog gaten zitten op de plek waar haar tepels horen te zijn. "Ik zie eruit als het vrouwenkostuum dat Buffalo Bill in elkaar naaide in 'The silence of the lambs'", constateert ze sardonisch. De borst voelt alsof zij van een andere vrouw is. Als toeschouwer kun je met het vriendje en Sacha zelf even later opgelucht ademhalen als nieuwe tepels Polak toch weer heel toonbaar maken.

Licht verbijsterd zie je het proces aan. Dit egodocument is - in nuchterheid en humor - niet alleen een steun in de rug voor vrouwen die voor dezelfde keuze staan, maar zet ook aan tot denken over al die andere borstoperaties die alleen om cosmetische redenen plaatsvinden. Polak doet niet zo moeilijk over haar borsten, en toch doordringt ze je met deze film van de heiligheid van het lichaam en de schok van het verlies.

'Nieuwe Tieten' gaat op 28 september in première op het Nederlands Film Festival. De film wordt op 7 oktober uitgezonden door de NCRV.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden