Borst krijgt min van verpleging

Van een onzer verslaggeefsters AMSTERDAM - De kwaliteit van de zorg in verpleeghuizen is volgens een meerderheid van verpleegkundigen onder de maat. De werkdruk is veel te hoog. Daardoor kunnen ze onvoldoende aandacht schenken aan de basiszorg, zoals het wassen van patiënten. Soms komt zelfs de medicatie in het gedrang. Het verplegend personeel geeft de overheid een dikke onvoldoende (een 4,4) voor het beleid wat betreft verpleegtehuizen.

Dat blijkt uit een onderzoek onder 1000 verpleegkundigen dat het bureau Intomart deed in opdracht van het tv-programma Netwerk. Meer dan 85 procent van het ondervraagde verplegend personeel heeft door de hoge werkdruk te weinig tijd om persoonlijke aandacht te geven aan bewoners. Driekwart van de verpleegkundigen meent dat de kwaliteit van de basiszorg - zoals het wassen van patiënten, eten geven en begeleiden naar het toilet - daardoor ernstig te wensen overlaat. Zo'n twintig procent van de ondervraagden meent dat zelfs de medische zorg in de verpleeghuizen soms onvoldoende is. Van de verpleegkundigen heeft 74 procent het gevoel in hun zorg tekort te schieten.

Minister Borst reageerde gisteravond zorgelijk op het onderzoek. Ze noemde de gegevens 'aangrijpend'. “Dit knaagt aan mij en aan mijn staatssecretaris.” De situatie in de verpleeghuizen wordt volgens de minister al beter, “maar het kan sneller.”

Onderbezetting is volgens een meerderheid van de ondervraagde verpleegkundigen een van de belangrijkste oorzaken van de hoge werkdruk. Regelmatig zijn er handen te kort in verpleeghuizen, meent 63 procent van de ondervraagden. Volgens 58 procent is het ziekteverzuim in verpleeghuizen de afgelopen jaren toegenomen.

“Hadden we maar meer geld gehad om meer handen aan het bed te krijgen”, verzucht Borst nu. De minister zegt het te betreuren dat ze de afgelopen jaren veel geld heeft moeten steken in de bouw van extra plaatsen in de verpleeghuizen. Volgens de minister moest ze bij aantreden een grote bouwachterstand wegwerken. In het jaar 2004 willen Borst en staatssecretaris Terpstra dat er alleen nog twee- of eenpersoonskamers beschikbaar zijn. Voorheen lagen patiënten vaak met z'n vieren of zessen op één kamer.

Hulpbehoevende mensen blijven steeds langer thuis wonen. Verpleeghuizen moeten daardoor steeds intensievere zorg bieden aan mensen die toch in een tehuis terecht komen. Borst erkent dat het personeelsbestand in veel ziekenhuizen niet gelijk is gegroeid met de toename van de zorg: “Maar soms kan een geniale, heel creatieve directie met een aardige aanpak het toch goed laten verlopen”, merkte Borst op. Ze wil proberen het vak van verpleegkundige in verpleeghuizen aantrekkelijker te maken. - Vervolg op pagina 6

'Geen benul van wat wij doen' Borst en Terpstra: Wij bezoeken regelmatig verpleeghuizen VERVOLG VAN PAGINA 1

De verpleegkundigen zijn zeer ontevreden over de overheid. Bijna alle ondervraagden, maar liefst 92,3 procent, meent dat de politiek er geen idee van heeft wat zich op de werkvloer afspeelt.

Volgens een woordvoerder van minister Borst is het nog maar de vraag of dat zo is. Hij wijst er op dat Borst en staatssecretaris Terpstra regelmatig verpleeghuizen bezoeken. Belangrijker nog is volgens hem het extra geld dat de minister voor de sector uittrekt.

De minister heeft het regeerakkoord ondertekend waarin staat dat slechts 1,3 procent van het jaarlijks budget naar de gezondheidszorg zou gaan. Zij ontkent nu dat ze zich destijds te zwak heeft opgesteld. De minister benadrukt dat ze zoveel mogelijk gebruik heeft gemaakt van de 'ontsnappingsroute' die bij dat akkoord ingebouwd was. Daarbij kon ze meer geld voor de zorg krijgen, wanneer ze aantoonde dat dat noodzakelijk was. In totaal ging daarom afgelopen jaar zo'n 2 procent van het jaarlijks budget naar de gezondheidszorg. Daarbinnen is het budget voor verpleeghuizen gestegen met 3,5 procent.

Minister Borst benadrukte gisteravond ook nog eens dat ze in een volgend kabinet niet wil meedoen, wanneer het budget voor de volksgezondheid jaarlijks niet met minstens 2 procent mag groeien. Of daarbinnen de groei van 3,5 procent voor de verpleeghuizen behouden blijft, is onzeker.

Volgens de woordvoerder van de minister was een deel van die 3,5 procent de afgelopen tijd bestemd voor de bouwprojecten. Nu die bijna zijn afgerond, gaat dat percentage mogelijk omlaag. Borst zou de verpleegzorg wel relatief meer willen blijven geven dan het gemiddelde van 2 procent.

Uit het Intomart-onderzoek blijkt ook dat onduidelijkheid over regels rond euthanasie de werkdruk van de verpleegkundigen verhogen. Volgens een kwart van de ondervraagden heeft het verpleeghuis waar zij werken geen richtlijnen voor euthanasie. De wetgeving sluit niet goed aan bij de euthanasiewensen van bewoners, meent 35,3 procent van de ondervraagde verpleegkundigen.

De Nederlandse Vereniging voor verpleeghuiszorg zal volgende maand alle verpleeghuizen richtlijnen voor euthanasie toesturen. Een woordvoerder waarschuwde voor een tweedeling in de zorg, waarbij rijkere oudere particulier goede verzorging kunnen inkopen en anderen te maken krijgen met wachttijden.

De overheid heeft volgens de vereniging onvoldoende gereageerd op de groeiende vraag naar intensievere verzorging. Al langer heeft de vereniging bij de overheid op extra geld voor de verpleeghuizen aangedrongen, zegt een woordvoerder.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden